My Blog List

Sunday, 10 May 2026

 ලොව ජනප්‍රිය ඉලෝන් මස්ක්


ඉලෝන් මස්ක් 1971 ජුනි 28 වෙනිදා දකුණු අප්‍රිකාවේ ප්‍රිටෝරියා නගරයේ දී මෙලොව එළිය දුටුවේය. ඔහුගේ මව කැනේඩියන් ජාතික මෝස්තර ශිල්පිනියක හා පියා ඉන්ජිනේරුවරයෙකු වේ. මෙම පවුල දරුවන් තුන් දෙනෙක්ගෙන් සමන්විත වූ  පවුලේ ඊලෝන් රීව් මස්ක් හට සහෝදරයෙකු හා සහෝදරියක සිටී. කුඩා කල සිටම ලෝකය දෙස වෙනස්ම අයුරකින් දුටු, නවෝත්පාදන කෙරෙහි සිත යොමු වූ ඊලෝන්, වයස අවුරුදු 10 දී පමණ පරිගණක වැඩසටහන් නිර්මාණය කිරීමට ඉගෙන ගත්තේය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අවුරුදු 12 දී ඔහුට ‘බ්ලාස්ටර්’ නැමති පරිගණක ක්‍රිඩාව නිර්මාණය කිරීමට හැකි විය. පසුව ඔහු පාසල් අධ්‍යාපනයෙන් පසු  තවදුරටත් අධ්‍යාපනය ලැබීමට කැනඩාව බලා ගොස් කූයින්ස් විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් වේ. පසුව පෙන්සිල්වේනියා විශ්වවිද්‍යාලය වෙත ද යොමු වන ඔහු පශ්චාත් උපාධිය ලබාගැනීමට කැලිෆෝනියාවේ ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් වේ.

ඊලෝන් මස්ක් (Elon Musk) යනු ලොව ධනවත්ම පුද්ගලයන්ගෙන් කෙනෙකු වන අතර, Tesla, SpaceX, සහ X (කලින් Twitter) වැනි ප්‍රධාන සමාගම්වල නිර්මාතෘ සහ නායකයා ලෙස ප්‍රසිද්ධ දකුණු අප්‍රිකානු-කැනේඩියානු-ඇමරිකානු ව්‍යාපාරිකයෙකි. ඔහු විද්‍යුත් වාහන, අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය, සහ කෘතිම බුද්ධිය වැනි අනාගත තාක්ෂණයන්හි පුරෝගාමියෙකු ලෙස සැලකේ.බොහෝ අය ඉලෝන් මස්ක් ව්‍යාපාර දක්ෂතාවයට ප්‍රශංසා කරන අතර නමුත් ඔහු ලාබ නොලබන සමාගම් වල හිමිකරු බවටද ප්‍රසිද්ධ වී ඇත.

මස්ක් විසින් ආරම්භ කළ තුන්වන සමාගම SpaceX. මේක ආරම්භ කර ඇත්තේ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණ ආයතනයක් ලෙසය. එමෙන්ම මෙය පළමු පුද්ගලික ආයතනයක් විසින් ආරම්භ කළ අභ්‍යවකාශ ආයතනයයි. අද වන විට නාසා ආයතනයේ  වැඩ කිරීමටද ලබා දෙන්නේ මෙම  ආයතනයට යි. මේ වන විට එම ක්ෂේත්‍රයේ නව සොයාගැනීම් රාශියක් සිදු කරමින් විශාල පෙරළියක් කිරීමට මේ සමාගමට හැකි වී ඇත.

ඉතිහාසයේ පළමු වරට පුද්ගලික සමාගමක් අභ්‍යවකාශගත කළ රොකට්ටුව ලෙස ඉතිහාසයට එක්වෙමින් 2012 මැයි 22 වන දින ‘ෆැල්කන් 9’ රොකට්ටුව අභ්‍යවකාශගත කරන ලදී. 2018 පෙබරවාරි වන විට Space X ආයතනය ෆැල්කන් හෙවි රොකට් එක සාර්ථකව අත්හදා බැලීය.. මෙහි දී කලින් ෆැල්කනි 9 යානයේ බූස්ටර් යොදා ගත් බව ද පැවසේ. අතිවිශාල බරකින් යුතු බඩු තොග ගෙන යාමට හැකි වීම මෙහි ඇති විශේෂත්වය යි. 

එමෙන්ම ටෙස්ලා මෝටර්ස් ආයතනය 2003 වර්ෂයේ දි ආරම්භ කළ අතර මෙහි සමාරම්භකයා හා ප්‍රධාන විධායක ධුරය ද දරනුයේ ඊලෝන් මස්ක් විසිනි.මෙම සමාගමේ පරමාර්ථය වන්නේ “මිලදී ගත හැකි ගණනකට ඉලේක්ට්‍ර්ක් වාහන නිපදවීම” යි. මෙම සමාගම ආරම්භ කොට වසර 5කට පසුව පළවෙනි ඉලෙක්ට්‍රික් වාහනය ලෙස 2008 දී ‘ටෙස්ලා රෝඩ්ස්ටර්’ වාහනය එළිදක්වන්නේ ස්පොර්ට් කාර් මාදිලියට අයත් වාහනයක් ලෙස යි. තත්පර 3.7 කාලයක් තුළ දී 0-60 KPMH දක්වා යා හැකි හා එක විද්‍යුත් ආරෝපණයකින් කි.මී. 402ක් පමණ ගමන් කිරීමට මෙම වාහනයට හැකියි.

එම වසරේ අගෝස්තු හි දී හඳුන්වා දුන් Model X වාහනය, 2013 වර්ෂයේ දී CAR OF THE YEAR ලෙස MOTOR TRENDS MAGAZINE මඟින් නම් කෙරෙනවා. 2017 නොවැම්බර් හි දී මස්ක්, ඔවුන් 2019 වන ව්ට නිෂ්පාදනය කිරීමට නියමිත ටෙස්ලා රෝඩ්ස්‍ටර් හා ඉලෙක්ට්‍රික් වාහනය ගැන අනාවරණය කළා. රෝඩ්ස්ටර් මාදිලිය හැතැප්ම 300ක් යා හැකි බවත්, 0-60 දක්වා යාමට ගත වන කාලය තත්පර 1.9ක් ලෙස යි දක්වා තිබේ.

එමෙන්ම Solar City ඊලෝන් මස්ක්ගේ තිරසාර බලශක්ති භාවිතය පිළිබද දැක්මේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2006 පටන් ගත් මෙම ආයතනය ඔහුගේ උදව් ඇති ව ඔහුගේ ඥාති සහෝදරයන් විසින් ආරම්භ කරන ලද්දකි. ඔහු මෙහි ප්‍රධාන කොටස්කරුවෙකු වේ. “සෝලර් තාක්ෂණය මඟින් සම්පූර්ණයෙන් බලගැන් වී නිවාස හා ව්‍යාපාර බිහි කිරීම” මෙහි අරමුණ යි.

මේ ආකාරයට ඉලෝන් මස්ක් ලෝකයම වෙනස් කරමින් තම ජීවිතයද සාර්ථක කර ගත් ලෝක ප්‍රකට පුද්ගලයෙකු ලෙස හැදින්විය හැකිය.


 

Friday, 8 May 2026

 වෝල්ට් ඩිස්නි


වෝල්ට් ඩිස්නි උපත ලබන්නේ 1901 දෙසැම්බර් 05 වෙනිදා ඇමරිකාවේ ඉලිනෝයි ප්‍රාන්තයේ චිකාගෝ නුවරයි. පස් දෙනෙකුගෙන් යුක්ත පවුලේ එලියස් ඩිස්නිගේ හා ෆ්ලෝරා ඩිස්නි යන දෙමව්පියන් ට දාව පවුලේ හතර වෙනියා ලෙස වොල්ට් ඩිස්නි උපත ලබයි. වෝල්ට්ගේ උපතෙන් පසු ඩිස්නිගේ පවුලේ අය මිසුරි ප්‍රාන්තයේ මර්සලින් නගරයේ පදිංචියට පැමිණෙයි. ඩිස්නිගේ කුඩා කාලයෙන් බොහෝ කාලයක් මෙහි ගත වී ඇත.මෙහි දී ඩිස්නි තමන් විසින් අඳින ලද සිතුවම් තමන්ගේ අසල්වාසීන්ට හා පවුලේ සමීපතයන්ට විකුණන්න පුරුදු වෙලා සිටියාය. පසුව 1911 දී කැන්සාස් නගරයට ඩිස්නි තම පවුල සමඟ සංක්‍රමණය විය. මෙම නගරයේ දී ඩිස්නි දුම්රියත් සමග විශාල සම්බන්ධතාවයක් ගොඩනගා ගෙන ඇති අතර ගිම්හාන කාලයේ ඔහු දුම්රියේ පුවත්පත් හා කුඩා ආහාර පාන විකුණන්න පුරුදු වී ඇත.එමෙන්ම ඔහු තම ඉගෙනීමේ කටයුතු කර තිබුණේ චිකාගෝ නුවර මැක්කින්ලි  උසස් පාසලේදිය. මෙම පාසලේ ඔහු චිත්‍ර කාලාව හා ඡායාරූප කලාව ඉගෙන ගෙන ඇත. එමෙන්ම ඩිස්නි පාසලේ පුවත් පතේ කාටූන් නිර්මාණ ශිල්පියෙක් ලෙසත් මොහු කටයුතු කර ඇත.

පසුව වෝල්ට් ඩිස්නි  අමෙරිකානු සිනමා අධ්‍යක්ෂවරයක්,තිරරචකයෙක්,හඬ කවන්නෙක්ස,ජීවීකරණ නිර්මාණකරුවෙක් මෙන්ම දාර්ශනිකයක් බවට පත් විය.එමෙන්ම ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේ පනස් නව වරක් සම්මානයට නිර්දේශ වූ ඔහු සිය ජීවිත කාලයේදී ඔස්කාර් ගෞරව සම්මාන හතරකට ද, ඔස්කාර් සම්මාන විසි දෙකකට ද හිමිකම් කීවේය. වැඩිම ඇකඩමි සම්මාන ගණනකට හිමිකම් කී සහ නිර්දේශ වුණු පුද්ගලයා වී සිටින්නේ ඔහුය. මේ සියල්ල නිසා වෝල්ට් ඩිස්නි අන්තර් ජාතික සංකේතයක් බවට පත් වී තිබේ.

ඩිස්නි සිය සොයුරා, රෝයි සමඟ කාටුන් චිත්‍රාගාරයක් හොලිවුඩයේ ඇරැඹුවේය. ඔහුගේ ඇලිස් කාටුන් චිත්‍රපට මාලාව ඉතා ජනප්‍රිය වූ අතර වෝල්ට් ඩිස්නි නාමය ද කීර්තියට පත් විය.මිකී මවුස් ඩිස්නි නිර්මාණය කළ ජනප්‍රියම කාටුන් චරිතයකි. තිහේ දසකයේ මිකීගේ චරිතය ලොව පුරා ජනප්‍රිය වූයේ රොකට්ටුවක් ඉහළ යනවාටත් වැඩි වේගයෙනි. මිකී මවුස් නිර්මාණය කිරීම වෙනුවෙන් ඔහු පළමු විශේෂ ඇකඩමි සම්මානය 1932 දී දිනා ගත්තේය. මිකීට හඬ කැව්වේ ද ඔහුමය. කලාවේ ස්වර්ණමය යුගයක් බිහි කළ ඔහුගේ ඊළඟ සිහිනය වූයේ අපූරු උද්‍යානයකි.ඩිස්නි පවුලේ කෞතුකාගාරයේ ඇති ඇකඩමි සම්මාන එකතුව. ඔහු දිනා ඇති මුළු සම්මාන ගණන 248 කි.

වෝල්ට් ඩිස්නිට තම දියණියන් දෙදෙනා උද්‍යානයක සෙල්ලම් කරමින් සිටිනු බලාගෙන සිටිය දී ඔහුගේ සිතේ අපූරු සංකල්පනාවක් ඇති වුණා.“ළමයින්ට සහ මව්පියන්ට එක වගේ විනෝදවිය හැකි අරුම පුදුම සිහින උද්‍යානයක් නිර්මාණය කරන්න පුළුවන් නම්”යැයි ඔහු සිහින මැවීය.

ඔහු ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ විවිධ ප‍්‍රදේශවල පිහිටුවා තිබුණු විශ්මිත ගොඩනැගිලි නැරඹීය. තෝමස් අල්වා එඩිසන් ගේ විද්‍යාගාරය, රයිට් සහොදරයින්ගේ බයිසිකල් නිෂ්පාදනාගාරය, වෙබ්ස්ටර් ශබ්ද කෝෂයේ නිර්මාතෘ ගේ නිවස ආදී ප‍්‍රකට පුද්ගලයින්ගේ නිපැයුම් සහ ගොඩනැගිලි නරඹමින් වෝල්ට් ඩිස්නි තමන් ගොඩනගන්නට යන සිහිනලන්තයේ ආකෘතිය සිතින් නිර්මාණය කළේය.

පසුව, එය යථාර්ථයක් බවට පත් වූයේය. ‘ඩිස්නිලන්තය’ නම් වූ අපූරු විනෝද උද්‍යානය නිර්මාණය කිරීමට ඔහුට වසර පහක කාලයක් ගත විය. 1955 ජූලි 18 වැනිදා ඩිස්නිලන්තය නිල වශයෙන් විවෘත විය. 


.

Thursday, 7 May 2026

ජීවිතය දිනූ ඔප්රා වින්ෆ්‍රේ 


ඔප්රා වින්ෆ්‍රේ 1954 වසරේදී ඇමරිකාවේ මිසිසිපි හි උපත ලැබුවේ දැඩි දරිද්‍රතාවයෙන් පෙළුණු පවුලකය. ඇයගේ ළමා කාලය අතිශය දුෂ්කර වූ අතර, විවිධ පුද්ගලයන්ගෙන් එල්ල වූ ශාරීරික සහ මානසික පීඩාවන්ට ඇය මුහුණ දුන්නාය. කෙසේ වෙතත්, කුඩා කල සිටම කථිකත්වයට සහ පොත්පත් කියවීමට දැක්වූ සහජ දක්ෂතාවය නිසා ඇයට වයස අවුරුදු 19 දී ගුවන් විදුලි ක්ෂේත්‍රය ඔස්සේ සිය මාධ්‍ය ගමන ආරම්භ කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණි. පසුව රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති නිවේදිකාවක් ලෙස කටයුතු කළ ඇය, තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමේදී පෙන්වූ සුවිශේෂී හැඟීම්බර විලාසය නිසා ඉක්මනින්ම ජනප්‍රියත්වයට පත් වූවාය.

ඇයගේ විශාල විවේකයක් වූයේ ඔප්රා වින්ෆ්‍රේ ෂෝ සමඟින්, එහිදී ඇය කතා සංදර්ශන සඳහා නව, හෘදයාංගම ශෛලියක් හඳුන්වා දුන් අතර, මානසික සෞඛ්‍යය, අපයෝජනය සහ ස්වයං-වැඩිදියුණු කිරීම වැනි බොහෝ විට නොසලකා හරින මාතෘකා සාකච්ඡා කළාය. ඔප්රාගේ සංවේදී ප්‍රවේශය ප්‍රේක්ෂකයින් සමඟ ගැඹුරින් සම්බන්ධ වූ අතර ඇයගේම රූපවාහිනී ජාලයක් වන OWN හිමිකරගත් පළමු අප්‍රිකානු ඇමරිකානු කාන්තාවන්ගෙන් කෙනෙකු වීමට ඇය හේතු විය.

තවද ඇය සන්නිවේදනයට පමණක් සීමා නොවූ ඇය, 'Harpo Productions' නම් සමාගම හරහා ප්‍රබල ව්‍යාපාරික කාන්තාවක් ලෙස නැගී සිටියාය. ඇය තමන්ගේම රූපවාහිනී නාලිකාවක් (OWN) ආරම්භ කළ අතර, සිනමා නිළියක ලෙස "The Color Purple" වැනි චිත්‍රපට හරහා විචාරක පැසසුම් සහ සම්මාන රැසක් දිනා ගත්තාය. මීට අමතරව, ඇයගේ "Oprah's Book Club" වැඩසටහන හරහා ලෝකයේ කියවීමේ රුචිකත්වය ඉහළ නැංවීමටත්, අප්‍රසිද්ධ ලේඛකයන්ව ජාත්‍යන්තර තලයට ගෙන ඒමටත් ඇය සුවිශේෂී මෙහෙවරක් ඉටු කළාය.1996 දී ඇය ආරම්භ කළ 'Oprah's Book Club' වැඩසටහන ලෝක ප්‍රකාශන ක්ෂේත්‍රයේ විශාල විප්ලවයක් කළේය. එනම් ඇය යම් පොතක් කියවීමට නිර්දේශ කළහොත්, එම පොත එක රැයකින් ලොව වැඩියෙන්ම අලෙවි වන පොත් අතරට පත්වෙයි. මෙය ක්ෂේත්‍රය තුළ හැඳින්වෙන්නේ "ඔප්රා ආචරණය" ලෙසයි. එමඟින් ඇය සාමාන්‍ය ජනතාව අතර සාහිත්‍යය ප්‍රචලිත කිරීමටත්, විශේෂයෙන්ම අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු ලේඛකයන්ගේ කෘති ජාත්‍යන්තරයට ගෙන යාමටත් මූලිකත්වය ගත්තාය.

එමෙන්ම ඇයගේ වැඩසටහන්වල මුල් කාලයේදී අනෙක් 'Talk Shows' මෙන්ම තරමක් ආන්දෝලනාත්මක මාතෘකා සාකච්ඡා කළද, පසුව ඇය දැනුවත්වම සිය වැඩසටහනේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමට තීරණය කළාය. "අපකීර්තිමත්" මාතෘකා වෙනුවට මිනිසුන්ගේ ආත්ම අභිමානය නංවන, අධ්‍යාපනික සහ ධනාත්මක අන්තර්ගතයන් කෙරෙහි ඇය අවධානය යොමු කළාය. මාධ්‍යකරණය යනු හුදෙක් විනෝදාස්වාදය පමණක් නොව, එය සමාජය යහපත් අතට හැරවිය හැකි මෙවලමක් බව ඇය ප්‍රායෝගිකව ඔප්පු කර පෙන්වීය.
මාධ්‍යයෙන් ඔබ්බට, ඔප්රා දකුණු අප්‍රිකාවේ ගැහැණු ළමයින් සඳහා පාසලක් ගොඩනැගීම ඇතුළුව අධ්‍යාපනයට සහ පරිත්‍යාගශීලීත්වයට සහාය වීමට ඇගේ බලපෑම භාවිතා කර ඇත. ඇයගේ  හැකියාව, කරුණාව සහ අවබෝධයේ බලය ලොව පුරා මාධ්‍ය සහ සමාජ ගැටලු කෙරෙහි  බලපෑමක් ඇති කරයි.
වර්තමානය වන විට ඔප්රා වින්ෆ්‍රේ යනු ලොව ධනවත්ම සහ බලපෑම් සහගතම කළු ජාතික කාන්තාවකි. ඇය තමන් උපයන ධනය අධ්‍යාපනය සහ මානුෂීය කටයුතු වෙනුවෙන් විශාල වශයෙන් පරිත්‍යාග කරයි. විශේෂයෙන්ම දකුණු අප්‍රිකාවේ දැරියන්ගේ අධ්‍යාපනය නංවාලීම සඳහා ඇය පිහිටුවූ ඇකඩමිය ඇයගේ දානපති මෙහෙවරට කදිම උදාහරණයකි.  එනම් ඔප්රා යනු ලොව සාර්ථකම පෞද්ගලික සන්නාමයක්ගොඩනගාගත් කාන්තාවකි. ඇය තමන්ගේම සඟරාවක් (O, The Oprah Magazine) ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, සෑම කවරයකම ඇයගේ ඡායාරූපය භාවිතා කිරීමෙන් ඇය සහ ප්‍රේක්ෂකයා අතර පවතින සමීපතාවය තවදුරටත් තහවුරු කළාය.දුෂ්කරතාවලින් පිරුණු අතීතයක් උරුම කරගෙන පැමිණ, ලොව වටා සිටින මිලියන සංඛ්‍යාත ජනයාට තම අභ්‍යන්තර ශක්තියෙන් නැගී සිටීමට ඇය අදටත් මහා පූර්වාදර්ශයක් සපයන්නීය. 








Wednesday, 6 May 2026

 සිනමාවේ ඉතිහාසය 


චිත්‍රපට ඉතිහාසය, 19 වැනි සියවසේ අග භාගයේ සිට 21 වැනි සියවසේ ආරම්භය දක්වා අවුරුදු සිය ගණනකට විහිද යයි. චිත්‍රපට කලාව මූලාරම්භයේ සිට ක්‍රම ක්‍රමයෙන් සන්නිවේදනයේ සහ රසාස්වාදයේ අංගයක් ලෙස මෙන්ම 20 වන සියවසේ ජන සන්නිවේදනයේ වැදගත් අංගයක් ලෙසද වර්ධනය විය. චිත්‍රපට මඟින් කලාව, තාක්ෂණය සහ දේශපාලනය යන අංශ වෙත සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කරයි. චිත්‍රපටියේ උපත ලුවිස් ලී ප්‍රින්ස් විසින් 1888 ඔක්තෝබර් 14 වැනි දින එංගලන්තයේ, බටහිර යෝක්ෂයේ, ලීඩ්ස්, රවුන්ඩ්හේ හි දී චිත්‍රපටයට නගන ලද “රවුන්ඩ්හේ ගාඩ්න් සීන්” නිපදවීමත් සමඟ (Roundhay Garden Scene,) සිදුවිය. දැනට ඉතිරි වී ඇති මුල්ම චිත්‍රපටය ලෙස පොදුවේ මෙය පිළිගැනේ. 1878 දී ලේලන්ඩ් ස්ටෑන්ෆෝර්ඩ්ගේ අනුග්‍රාහකත්වය යටතේ, එඩ්වඩ් මයිබ්‍රිජ් විසින් “ඔසිඩන්ට්” නැමැති අශ්වයෙකුගේ වේග චලන, ත්‍රිමානේක්ෂ කැමරා 12 ක ශ්‍රේණියක් භාවිතා කර කැමරාගත කරනු ලැබීය. මෙම ප්‍රථම අත්දැකීම ජුනි 11 වැනි දින කැලිෆෝනියාවේ පැලෝ ඇල්ටෝ ගොවිපලේ දී සිදු කෙරුණි. මෙහි කැමරා, අශ්වයාට සමාන්තර මාර්ගයක සකසා තිබුණ අතර, සෑම කැමරා පියනක්ම අශ්වයාගේ කුරවලින් ප්‍රේරණය වන පැන්නුම් කම්බියකින් පාලනය කරන ලදී. මෙහි අශ්වයාගේ ධාවන අඩි 20ක් ආවරණය කිරීම සඳහා වෙනම කැමරාවක් තිබූ අතර තත්පරයෙන් දහසෙන් එකක් වැනි අවස්ථා පවා ඡායාරූපයට නගන ලදී. 1893 දී චිකාගෝහි ලෝක කොලොම්බියානු ප්‍රදර්ශනයේ දී, මයිබ්‍රිජ් විසින්, සත්ව සංචාරණය පිළිබඳ දේශන මාලාවක් පවත්වනු ලැබීය. එම දේශන මාලාව ප්‍රදර්ශනය කළ “Midway Plaisance" ශාඛාව ඒ ප්‍රථම වානිජ සිනමා ශාලාව බවට පත් කෙරිණි. පසුව ඔහුගේ “zoopraxiscope” උපකරණය භාවිත කරමින් ඔහුගේ චලන චිත්‍රයන් මහජනතාවගෙන් මුදල් අයකර ප්‍රදර්ශණය කරනු ලැබීය.

සිංහල සිනමාවට, මෙම 2013 වසරේ හැට පස්‌ වසරක්‌ සපිරෙන්නේ යෑයි සතුටින් සමරන්නෙමු. එසේ ගණිනු ලබන්නේ පළමුවැනි සිංහල කතා නාද වෘතාන්ත චිත්‍රපටය මහජන ප්‍රදර්ශනය සඳහා තිරගතවූ 1947 ජනවාරි 21 වැනිදා පටන්ය. ඉකුත් විසිවැනි සියවසේ මුල් කාලයේ රට පුරා ජනප්‍රිය නාට්‍යයක්‌ව වැජැඹුණු මීගමුවේ මිනර්වා නාට්‍ය සංගමයේ 'කඩවුණු පොරොන්දුව' නාට්‍යය එනමින්ම චිත්‍රපටයක්‌ ලෙස නිපදවා තිරගත කිරීමෙන් 'ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටය' යන නාමය ඉතිහාස ගතවිය.

චිත්‍රකලා මුවිටෝන් නමින් සමාගමක්‌ පිහිටුවා ගෙන 'කඩවුණු පොරොන්දුව සිංහල චිත්‍රපට වෘතාන්තය නිෂ්පාදනය කළ ක¹නේ එස්‌. එම්. නායගම් (සුන්දරම් පිල්ලෙයි මදුර නායගම්) 'සිංහල සිනමාවේ පියා' යෑයි විරුදාවලිය හිමිකර ගත්තේය. 'කඩවුණු පොරොන්දුව' අධ්‍යක්‍ෂණය කළ ෙ-. සිංහ (ජෝතිත් සිං) හෙවත් ජෝතිෂ් සිංහ ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපට අධ්‍යක්‍ෂවරයා විය. ඒ කාලයේ ඉන්දියාවේ ජනප්‍රිය අධ්‍යක්‍ෂවරයකුව සිටි ජෝතිත්. සිං බෙංගාල ජාතිකයෙකි.

Monday, 4 May 2026

 මාධ්‍ය නියාමන ආයතන සහ ඒවායේ කාර්යභාරය


1.ප්‍රසිද්ධ රැගුම් පාලක මණ්ඩලය

1912 ඉංග්‍රීසි යටත් විජිත පාලන සමයේ පනවන ලද තීරණයකින් ආරම්භ වූ ක්‍රියාවලියකි.සංදර්ශන,ප්‍රසංග හා චිත්‍රපට යනාදිය මහජන ප්‍රදර්ශනයට පෙර නිරීක්‍ෂණය කර ඊට අදාළ නියාමන කටයුතුවල යෙදීම මෙහි මූලික අරමුණ විය.

1951 අංක 23 දරන පනතින් ඒ ක්‍රියාවලිය සිදුකිරීමට ප්‍රසිද්ධ රැගුම් පාලක මණ්ඩලය ස්ථාපනය කරන ලදී.මෙහි කටයුතු ලෙස වඩාත් සාකච්ඡාවට ලක්වන්නේ චිත්‍රපට ශාලාවලට මුදා හැරීමේදී නිකුත් කරන සහතිකයට අදාළව U,X සහ A යන වර්ගීකරණය චිත්‍රපට සඳහා ලබාදීම මෙන්ම මණ්ඩලය මගින් කලින් කලට සකස් කරනු ලබන මාර්ගෝපදේශ සංග්‍රහයට අනුව චිත්‍රපටවල දෙබස් තෝරා ගත් දර්ශන ඉවත් කිරීම යනාදියයි.ඇතැම් විටක චිත්‍රපට පූර්ණ ලෙස වාරණයට ලක් කිරීමටද පියවර ගැනේ.

"U"සහතිකය - අසීමාන්ත මහජන ප්‍රදර්ශනයට සුදුසුය.කිසිම බාධාවකින් තොරව සෑම කෙනෙකුටම නැරඹිය                                 හැකිය.
"X" සහතිකය - වැඩිහිටියන්ට පමණක් සුදුසුය.අවුරුදු 18ට වැඩි ඕනෑම කෙනෙකුට නැරඹිය හැකිය.
"A" සහතිකය - වැඩිහිටියන්ට වඩාත් සුදුසුය.වැඩිහිටියන් සමග පැමිණෙන වයස අවුරුදු18 ට අඩු ළමයින්ටද                                 නැරඹියය හැකිය.

පනතට අනුව රැගුම්පාලක මණ්ඩලයට සාමාජිකයන් පත් කිරීම අදාළ විෂය භාර ඇමතිවරයාගේ කටයුත්තකි.එහෙත් එක් එක් කාලසීමාවල මණ්ඩලයට සාමාජිකයන් පත් කිරීමට කටයුතු නොකර තනි පුද්ගලයෙකු (සභාපති) යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ අවස්ථාද දක්නට ලැබේ.

2.ශ්‍රී ලංකා පුවත්පත් මණ්ඩලය

ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් මාධ්‍ය නියාමනය සඳහා පිහිටුවා ඇති රාජ්‍ය ආයතනයයි.1973 අංක 05 දරන ශ්‍රී ලංකා පුවත්පත් මණ්ඩල පනත යටතේ මෙය පවත්වාගෙන යනු ලබයි.පුවත්පත්වල වෘත්තීය තත්ත්වය ඉහළ නැංවීම,පුවත්පත් නිදහස ආරක්ෂා කිරීම,පුවත්පත් ආචාර ධර්ම පවත්වාගෙන යාම සහ පුරවැසි අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ හැඟීමක් ඇති කිරීම ඇතුළු පරමාර්ථ ගණනාවක් මුල් කරගනිමින් මණ්ඩලය පිහිටුවා තිබේ.

පුවත්පත් මණ්ඩලයේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියාවන්නේ එහිි කොමසාරිස්වරයාය.එහි සභාපතිවරයා ඇතුළු අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය පත් කරනු ලබන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසිනි.ඒ සඳහා ප්‍රවෘත්ති අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරු නිල බලයෙන්පත් කෙරෙති.පුවත්පත් මණ්ඩලය යටතේ 1981 දී ගැසට් මගින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති ආචාර ධර්ම මාලාවට ඇතුළත් පුවත්පත් ආචාර ධර්ම කඩ කිරීම පිළිබඳ මහජන පැමිණි විභාග කරනු ලබන්නේ සභාපතිවරයා ප්‍රමුඛ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය විසිනි.පුවත්පත්වල ආචාර ධර්ම කඩ කිරීම පිළිබඳ විභාග කර තීන්දු ප්‍රකාශයට පත් කළ හැකි අතර මේ පනත මගින් මණ්ඩලයට අධිකරණ බලතල අර්ධ වශයෙන් ලබා දී තිබේ.

පුවත්පත් කොමසාරිස්වරයා මණ්ඩලයේ පරිපාලන කටයුතු මෙහෙයවන අතර පුවත්පත් පරීක්‍ෂණය කර ඒවායේ ඇති ආචාර ධර්ම කඩවන අවස්ථා පිළිබඳ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයේ අවධානය යොමු කිරීමටද කොමසාරිස්වරයාට හැකියාව ඇත.මෙරට ප්‍රකාශයට පත්වන සෑම පුවත්පතක්ම වාර්ෂිකව මණ්ඩලයේ ලියාපදිංචි විය යුතුය.මේ අනුව 2018 වසරේදී පුවත්පතක් ලියාපදිංචි කර තිබේ.

3.ශ්‍රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව

1996 අංක 27 දරන ශ්‍රී ලංකා විදුලි සංදේශ පනත යටතේ ස්ථාපිත ආයතනයකි.විදුලි සංදේශ නියාමන ආයතනය ලෙස විදුලි සංදේශ හා විදුලි සංදේශ කර්මාන්තයේේ නියාමනය,මහජන අයිති ආරක්ෂා කිරීම ආදිය මේ යටතේ සිදු කෙරේ.විදුලි සංදේශ සේවා සැපයීමේදී මෙන්ම ඊට අදාළ උපාංගවල ගුණාත්මක භාවය පිළිබඳ කටයුතු කිරීමේදී නව විදුලි සංදේශ ක්‍රමෝපාය ප්‍රවර්ධනය කිරීම කොමිසමේ අරමුණු අතර වේ.ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහිනී විකාශ සඳහා සංඛ්‍යාත පද්ධති බෙදා දීම මෙමගින් සිදුවන කාර්යයකි.ජංගම දුරකථන භාවිතයේ ග්‍රාහකයන්ට මතුවන ගැටලු පිළිබඳ පැමිණිලි කිරීමටත් ඊට අදාළ මෙහෙයුම් කටයුතු සිදුකර විසඳුම් ලබාදීමටත් කොමිසම බැඳී සිටියි.ජනාධිපතිවරයා විසින් පත්කරනු ලබන කොමිසමේ සභාපති සහ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය විසින් ප්‍රතිපත්ති තීරණ ගනු ලබන අතර අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා යටතේ පරිපාලන කටයුතු සිදු කෙරේ.

4.ශ්‍රී ලංකා පුවත්පත් පැමිණිලි කොමිසම

ශ්‍රී ලංකා කර්තෘ සංසදය,නිදහස් මාධ්‍ය ව්‍යාපාරය, පුවත්පත් ප්‍රකාශකයන්ගේ සංගමය යන ආයතන ඒකාබද්ධව පිහිට වූ ස්වයං නියාමන ආයතනයකි.ශ්‍රී ලංකා පුවත්පත ආයතනයට අනුබද්ධව 2003 වසරේදී පිහිටවනු ලැබීය.ශ්‍රීලංකාා කර්තෘ සංසදය මගින් ප්‍රකාශයට පත්කර ඇති වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ සංග්‍රහය යටතේ පුවත්පත් මගින් සිදුවන ආචාර ධර්ම කඩ කිරීම් පිළිබඳ පැමිණිලි මේ කොමිසම වෙත ඉදිරිපත් කළ හැකිය.මහජනතාවගෙන් ලිඛිතව ලැබෙන පැමිණිලි ඒ ඒ පුවත්පත් වෙත යොමු කර ඊට අදාළ කරුණු විමසා බලා නිවැරදි කිරීමක් පළකිරීමට ඉල්ලීම් කිරීමත් කොමිසම මගින් සිදු කරනු ලැබේ.පැමිණිලි විභාග කිරීමට පුවත්පත් මාධ්‍ය මෙන්ම වෙනත් ක්ෂේත්‍රවලට අයත් විද්වතුන්ගෙන් සමන්විත මණ්ඩලයක් පත්කර තිබේ.

5.ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය

ශ්‍රී ලංකාවේ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිත ආයතනය විසින් Information and Communication Technology Agency - ICTA යටතේ 2006 වසරේදී පිහිටුවන ලද ආයතනයකි.රටේ ජාතික සයිබර් ආරක්ෂණ ආයතනය වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් විවිධ සංවිධාන හා පුද්ගලයන් විසින් සිදු කරනු ලබන සයිබර් අපරාධ සඳහා කඩිනම් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට කටයුතු කරයි.

පරිගණක භාවිතය මගින් සිදු කෙරේ.මූල්‍ය හා වෙනත් අපරාධ පිළිබඳවත්,ත්‍රස්තවාදී සංවිධානවල ක්‍රියාකාරිත්වයට එරෙහිව දැනුවත් කිරීම පිළිබඳවත්,අනතුරු ඇඟවීම හා විසඳුම් ලබාදීම මෙහි කාර්ය සේ දැක්විය හැකිය.පරිගණක ආශ්‍රිත ගැටලු සම්බන්ධයෙන් වන මහජන පැමිණිලි විමර්ශනය කර ඊට අදාළ විසඳුම් සැපයීම මෙමගින් සිදු කරනු ලැබේ.සමාජ මාධ්‍ය ජාල වලට අදාල ව්‍යාජ ගිණුම් පිළිබඳ පැමිණිලි වැඩි වශයෙන් මේ ආයතනය වෙත යොමුවන බව පෙනේ.

Sunday, 3 May 2026

 නව මාධ්‍ය හඳුනා ගනිමු.


නව මාධ්‍යය යනු අංකිත තාක්ෂණය ඔස්සේ තොරතුරු අංකිත කිරීම, ශබ්දය, වචන, දත්ත ග්‍රැෆික්ස්, චිත්‍ර, රූප වීඩියෝ හකුළුවා ඒවා ඉතා පහසුවෙන් පිටපත් කර අඩු පිරිවැයක් යටතේ ඉතා වේගයෙන් බෙදා හැරිය හැකි මාධ්‍යයි.මෙම දත්ත,හඬ,ශබ්ද බින්දුවත් එකත් අතර අංකිත තාක්ෂණ ක්‍රමවේදයන්ට හකුළුවා දැක්විය හැකිය.

නව මාධ්‍ය දුරකථනය හා අන්තර්ජාලය ඔස්සේ බිහි වූවකි.දුරකථනය ප්‍රධාන වශයෙන් කටහඬ හා සංඥා මත රැඳී පවතී.රැහැන් සහිත දුරකථන ක්‍රියාවලිය මේ වනවිට රැහැන් රහිත වී ඇති අතර එය අන්කිත දුරකථන තාක්ෂණය දක්වා වර්ධනය වී .ඇත

එමගින් දුරකථන ජාලයේ කාර්ය ,ශක්‍යතාව සහ ගුණාත්මක බව වැඩිදියුණු විය.මෙම ක්‍රියාවලියේදී සෙලියුලර් ජාල සමාජය (IG) digital දුරකථන ජාල සමාජය (TG) අතිවේග දත්ත ජාල සමාජය හා බ්‍රෝඩ් බ්‍රෑන්ඩ් ජංගම දුරකතන තාක්ෂණය (3G) ALL-IP ජාල සමාජය  (4G) දක්වා මෙන්ම චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණික දුරකථන සන්නිවේදනය දක්වා ද දක්වාද වර්ධනය වීම දැකගත හැකිය.

අන්තර්ජාලය නව මාධ්‍යයක් ලෙස සැලකිය හැකි වන්නේ එමගින් ජාලගත වේගවත් තොරතුරු හුවමාරුවක් සිදුවන බැවිනි. 1960 දශකයේ පරිගණකය ආශ්‍රයෙන් එකිනෙකා අතර විශේෂයෙන් පර්යේෂණ පදනම් කරගෙන විද්‍යාව සම්බන්ධ තොරතුරු සන්සරණය හා යුද හමුදා ක්ෂේත්‍රවලට අවශ්‍ය තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමට ගත් උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල ලෙස මෙය බිහි විය.නව මාධ්‍ය බිහිවීම සඳහා පාදක වූ ආර්ථික,සමාජ,දේශපාලන,තාක්ෂණය ආදී ක්ෂේත්‍රවල වෙනස්කම් බලපා ඇත.ඒ අතර තොරතුරු තාක්ෂණයේ දිගුවීම ප්‍රධාන වේ.

ටිම් බර්නස් ලී (Tim Berners Lee) විසින් ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලය (World Wide Web - www) පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කිරීමත් සමග සමඟ නව මාධ්‍යයේ වර්ධනය වේගවත් විය.මීට අමතරව අභිසාරිතා සංකල්පය ගොඩනැගීමද ගොඩනැගීමද මීට හේතු වී තිබේ.නව මාධ්‍ය ඇතිවීමත් සමග ඇති වූ මෙම විපර්යාසයන් අධ්‍යයනය කළ විද්වතුන් අතර,

1.මාර්ෂල් මැක්ලුහන්

2.ෆෙඩ්රික් කෙට්ලර්

3.බර්නාඩ් ස්ටෙග්ලර්

4.මැනුවෙල් කැස්ටෙල් ආදීහු වෙති. මොවුන් නව මාධ්‍ය බිහිවීම,විකාශය,අන්තර්ගතය,එහි බලපෑම පිළිබඳ අධ්‍යයනය කර ඇත.

නව මාධ්‍ය ලක්ෂණ

1.අංකිතකරණය

අංකිතකරණය යනු අංකිත තාක්ෂණයේඒකාබද්ධතාවයයි. දෛනික ජීවිතයේ සමස්ත ක්‍රියාකාරීත්වය සමඟ අංකිත තාක්ෂණය බැඳී පවතී. තාක්ෂණයට නතුව පවතින ලෝකයේ සංවර්ධනය අංකිතකරණය මගින් විද්‍යමාන වේ.1හෝ 0 යන ද්විමය සංඛ්‍යා ලෙස දැක්වෙන පරිගණක භාෂාව ඔස්සේ අවශ්‍ය දත්ත පහසුවෙන් ලබා ගැනීමට හැකිවන ආකාරයට පරිගණකගත කිරීම මෙමගින් සිදුවේ.

උපකරණ-පරිගණක,smart watch, ඩිජිටල් කැමරා, ඩිජිටල් මීටර්

2.ජාලගතකරණය

තොරතුරු ජාලා එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීම ජාලගතකරණයයි.ස්ථානීය ක්ෂේත්‍ර ජාලගතකරණය (LAN) හා පුළුල් ක්ෂේත්‍ර (WAN) ජාලගත කරනය මූලික අවස්ථාව වෙයි.පුළුල් විස්තීරණ ජාලගතකරණය (WWW)  ලෙස ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලගතකරණය සඳහන් කළ හැකිය.

3.අධිපාඨනීයත්වය

විද්‍යුත් සම්බන්ධතා භාවිතා කරමින් එක් පඨිතයක් වෙතින් වෙනත් පටිතයක් වෙත ළඟා වීමට ඇති සබඳතාව අධිපාඨනීයත්වයයි.මෙම පඨිතයන් එකිනෙක හා බැඳී පවතින නිසා පුළුල් පටිත කරා ළඟාවීමට හැකිවීම මෙහි ඇති වාසිදායකක තත්ත්වයයි.උදාහරණ ලෙස මාර්ගගත දත්ත පටිතයක සම්බන්ධ මගින් විවිධ තොරතුරු මූලයන්ට ළඟා වීමට ඇති හැකියාව දැක්විය හැකිය.

4.ස්වයංකරණය

ස්වයංකරණය යනු නව තාක්ෂණය උපයෝගී කරගෙන දත්ත හුවමාරු කර ගැනීම සඳහා භාවිත ස්වයංක්‍රීය ක්‍රියාවලියකි.පූර්ව උපදේශවලට අනුව සක්‍රීය වන සෘජු මානව එළවමකින් තොරව ග්‍රාහකයා වෙත පණිවිඩ හුවමාරුව සඳහා උපයෝගී කරගනු ලබන ක්‍රියාවලියකි.නව මාධ්‍ය තුළට යම් තොරතුරක් ඇතුල් කළ පමණින් එය ජාලගත සම්බන්ධතා සහිත අති විශාල ග්‍රාහක ප්‍රමාණයකට එසැණින්ම ස්වයංක්‍රීයව සම්ප්‍රේෂණය වේ.

5.දත්ත සංචිතකරණය

මූලික දත්ත එකතුවයි.පරිගණක විධික්‍රම වලට අනුව ලබා ගැනීමට හැකිවන ආකාරයෙන් දත්ත ගබඩා කර තිබේ.ඒ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ ඉතා සීමිත ඉඩකඩකි.දත්ත සංචිතකරණය සංකීර්ණ ස්වභාවයකින් යුක්තය.මෙම සංචිතවලින් අවශ්‍ය පුද්ගලයකුට දත්ත ලබාගත හැකිය.

6.වේගවත් සංදේශකරණය

නව මාධ්‍ය අතිශය වේගයෙන් සන්නිවේදන පණිවිඩ හුවමාරු කිරීමේ ශක්‍යතාවයෙන් යුක්තය.එය අන්තර්ජාලගතකරණය කළ වහා අදාළ ග්‍රාහක ඉලක්ක වෙත වේගයෙන් ගලා ගෙන යයි.එම ගලා යෑම සඳහා දේශසීමා මායිම් නැත.ඒ නිසා නව මාධ්‍ය විශ්වීය පරාසය දක්වා තම තොරතුරු සම්ප්‍රේෂණය කරයි.නව මාධ්‍ය අවකාශය තුළ අති විශාල ග්‍රාහක සංඛ්‍යාවක් ජාලගත කර ගනිමින් තොරතුරු බෙදා හැරීමට,ග්‍රහණය කර ගැනීමට හැකිව තිබේ.

Thursday, 30 April 2026

ප්‍රකාශන හිමිකම පිළිබද තොරතුරු



ප්‍රකාශන හිමිකම යනු මුල් නිර්මාණකරුගේ නිර්මාණ කාර්යයක් ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට හෝ ප්‍රතිනිර්මාණය වැලැක්වීමට මුල් නිර්මාණකරුට ඇති අයිතියක් ලෙස හඳුන්වාදිය හැකිය. මෙය ආර්ථිකය හිමිකම සහ සදාචාරාත්මක හිමිකම ලෙස දෙයාකාර වෙයි. මෙකී ප්‍රකාශන හිමිකම ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් පසු ඉස්මතු වූ කර්තෘවරුන්ගේ අයිතිය නම් මානව හිමිකමෙන් පරිණාමය වූවකි. පසු කාලීනව 'ශාස්ත්‍රීය හා කලාත්මක කෘතීන් ආරක්ෂා කිරීමේ බර්න් සම්මුතියේ' දී මෙම 'ප්‍රකාශන හිමිකම' යන පදය මුලින්ම භාවිතා කරන ලදී.  ප්‍රකාශන හිමිකම මගින් ආරක්ෂා කරනුයේ මුල් කෘති පමණක් වන අතර එම කෘතීන් කර්තෘවරයාගේ මහන්සියේ සහ කුසලතාව ප්‍රතිඵලයක් විය යුතු වේ. එනම් බුද්ධිය මෙහෙයවා එම කෘතිය නිර්මාණය කර තිබිය යුතු වේ. 

වර්තමානයේදී ප්‍රකාශන හිමිකම සම්බන්ධව මෙරට අදාල වන නෛතික ප්‍රතිපාදනය වනුයේ 2003 අංක 36 දරන බුද්ධිමය දේපළ පනත වේ. පනතට අනුව ශාස්ත්‍රීය කලාත්මක සහ විද්‍යාත්මක කෘතීන් වන්නාවූ පහත සඳහන් නිර්මාණ ප්‍රකාශන හිමිකම යටතේ ආරක්ෂා වේ.

*  පොත්, පත්‍රිකා, ලිපි, පරිගණක වැඩසටහන් හා වෙනත් ලියැවිලි

*  කතා, දේශනා, ඇමතීම්, අනුශාසනා සහ වෙනත් වාචික කෘති

* නාටකීය/ ගීත නාටකීය කෘති, අභිරූපන නෘත්‍ය විද්‍යාත්මක කෘති හා වේදිකා නිෂ්පාදනය කෘති

* පෙර වගන්තියේ නිශ්චිතව සඳහන් යෝග්‍ය ජනප්‍රවාද ප්‍රකාශන, වේදිකා නිෂ්පාදන හා එවැනි නිෂ්පාදන කෘති

* සංගීතය සමඟ ගයන වචන ඇතුළත් හෝ නොවන සංගීතමය කෘති

* ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය කෘති

* ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීය කෘති

* චිත්‍ර, පින්තාරු කිරීම්, මූර්ති, කැටයම්, ලිතෝ මුද්‍රණ, විචිත්‍ර ගෙත්තම් සහ වෙනත් ලලිත කලා කෘති

* ඡායාරූප ශිල්පීය කෘති

* ව්‍යවහාරික කලා කෘති

* භූගෝල විද්‍යාව හා භූ ලක්ෂණ විද්‍යාවේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පීය හෝ විද්‍යාව හා සම්බන්ධ සිතියම් පිඹුරු කටු සටහන් හා ත්‍රිමාන කෘති

ව්‍යුත්පන්න කෘතිය ලෙස සැලකෙන කෘති වල පරිවර්තන, අනුවර්තන, එකලස් කිරීම සහ වෙනත් විපර්යාසයන් ආදියටද ප්‍රකාශන හිමිකමෙහි ආරක්ෂාව ලැබේ.

ඉහත කෘති ප්‍රකාශනය කරන ලද ක්‍රමය හෝ අන්තර්ගතය ගුණාත්මකභාවය නොසලකා හුදෙක් නිර්මාණය කරනු ලැබීමේ කාරණය කරණකොටගෙන ආරක්ෂා වනු ලැබේ. එනම් ප්‍රකාශන හිමිකම ලබා ගැනීම සඳහා ලියාපදිංචි කිරීමක් අවශ්‍ය නොවේ.

පනතේ 8 වැනි වගන්තියෙන් අනාරක්ෂිත කෘති හෙවත් ප්‍රකාශන හිමිකම එහි ආරක්ෂාව නොලැබෙන කෘති වන්නේ,

 * කෘතියක අඩංගු වන අදහසක්, ක්‍රියාවලියක්, ක්‍රියා පිළිවෙලක්,ක්‍රමයක්, සංකල්පයක්, ප්‍රතිපත්තියක් හෝ දත්ත

 * ව්‍යවස්ථාදායක පරිපාලනමය හෝ නීතිමය  වන යම් නිල පාඨ හෝ ඒවායේ නිල පරිවර්තන

* පොදුවේ නිවේදනය කරනු ලබන දෛනික ප්‍රවෘත්ති 

* කෙටි නාම හෝ කෙටි තේමා මුල් නොවූ කෘති හා ආරක්ෂිත කාල පරිච්ඡේදයේ සීමා වූ කෘති

 





 ශ්‍රී ලංකාවට සන්නිවේදන අධ්‍යයනය හදුන්වා දුන්නේ කෙසේද?


මානව සන්නිවේදනය මිනිසාගේ ආරම්භයත් තෙක් දිවෙන ක්‍රියාවලියක් වූවත්, එය න්‍යායාත්මක විෂයක් වශයෙන් අධ්‍යනය කිරීම ආරම්භ වන්නේ විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේදී පමණය. වර්ෂ 1947 දී  ඇමරිකාවේ ඉලිනොයිස් විශ්වවිද්‍යාලය  මුල් කර ගනිමින් සන්නිවේදන අධ්‍යනය වෙනුවෙන් පාඨමාලා ආරම්භ කෙරිණි. තවද සන්නිවේදන අධ්‍යනය ආයතන ගත කිරීමට පුරෝගාමීත්වය ලබා දුන් පුද්ගලයා වශයෙන් සන්නිවේදන ඉතිහාසය තුළ හමුවන්නේ මහාචාර්ය විල්බ ශ්‍රාම්ය. පළමු සහ දෙවන ලෝක මහා සංග්‍රාමයන් මෙන්ම කාර්මික විප්ලවය හේතුවෙන් සන්නිවේදන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රය ක්‍රමානුකූලව වර්ධනය විය. එසේම සන්නිවේදන අධ්‍යනයේ න්‍යායාත්මක පාර්ෂවය පෝෂණය කිරීම සඳහා ඇමරිකානු විද්වතුන් රාශියකගේ මෙන්ම යුරෝපීය විද්වතුන් රාශියගේ සහයෝගය මුල්කාලීනව ඊට හිමි විය. 

තවද සන්නිවේදන අධ්‍යයන ශික්ෂණය කෙරෙහි යොමුවීමට බලපෑ තවත් හේතුවක් බවට පත් වූයේ යුනෙස්කෝ  විසින් 1982 වසරේදී හඳුන්වා දුන් ගෲන්වල්ට්  ප්‍රකාශනයි. මෙම ගෘෘන්වල්ට් ප්‍රකාශනය  යෝජනා කරන ලද්දේ පාසල්  ප්‍රාථමික ශ්‍රේණියේ සිට විශ්ව විද්‍යාල මට්ටම දක්වාත්, වැඩිහිටි අධ්‍යාපනයෙහිදී ද සන්නිවේදනය හා මාධ්‍ය අධ්‍යයනය  පිළිබඳ වැඩසටහන් ආරම්භ කරමින් ප්‍රචලිත කළ යුතු බවයි. ගෲන්වල්ට්  ප්‍රකාශනය විසින් නිකුත් කළ මාධ්‍ය අධ්‍යාපනයේ ඇති අවශ්‍යතාවය පිළිබඳ පාඨයෙන් සනාථ වන්නේ එවකට සමාජය තුළ  පුද්ගලයින්ට සුවිශාල බලපෑමක් කිරීමට ජනමාධ්‍ය හේතු වූ බවයි. එබැවින් ඒ සමාජ සන්දර්භය මත පාදක වෙමින් ගෲන්වල්ට් ප්‍රකාශනය  සන්නිවේදනය හා මාධ්‍යයක් අධ්‍යයනය  විශය අධ්‍යනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පළමු වරට පෙන්වා දුනි. යුරෝපය සහ ඇමරිකාව කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් බිහිවන සන්නිවේදන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රය පසුකාලීනව සමස්ත ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත වෙයි. ඒ අනුව සන්නිවේදන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රය ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දීම පිළිබඳ අධ්‍යනය කිරීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි. 

ශ්‍රී ලංකාවේ සන්නිවේදන ඉතිහාසය ප්‍රාග් යුගයෙන් ආරම්භව රාජාණ්ඩු සමය සහ බටහිර ජාතීන්ගේ කාලය වන විට ඉතා දියුණු වර්ධනයක් අත්පත් කරගෙන පැවතුණි. සෙල්ලිපි රචනා කිරීම, පුස්කොළ පොත් ලිවීම, සංදේශ කාව්‍ය රචනය, ගද්‍ය සහ පද්‍ය ග්‍රන්ථ රචනය, පුවත්පත් මුද්‍රණය, ගුවන්විදුලිය ආරම්භ වීම, රූපවාහිනිය ආරම්භ වීම සහ සිනමාව ආරම්භ වීම ශ්‍රී ලාංකීය සන්නිවේදන ඉතිහාසයේ සුවිශේෂීය සන්ධිස්ථාන වෙයි. 

සන්නිවේදන ක්ෂේත්‍රය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රායෝගික මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක වූ නමුත් එය විෂයක් වශයෙන් න්‍යායාත්මක ආකාරයෙන් ස්ථාපිත වන්නේ ඊට බොහෝ කාලයකට පසුවය. සන්නිවේදන අධ්‍යනයේ අවශ්‍යතාවය පළමුවරට පෙන්වා දුන් පුද්ගලයා බවට පත් වන්නේ එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී බණ්ඩාරනායක මහතාය. පුවත්පත් කලාවේදී සහ පුවත්පත් කර්මාන්තයේ ඒකාධිකාරීත්වය අරභයා සිදුකළ කතාවක් තුළින් ඒ බව මනාව පැහැදිලි වෙයි. එසේම ශ්‍රී ලාංකීය විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියට සන්නිවේදන අධ්‍යනය පිළිබඳ උපාධි පාඨමාලා හඳුන්වාදීමට මුල් වූයේ ද එස්. ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී බණ්ඩාරනායක මහතාය.

අනතුරුව ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රමවත් සහ විධිමත් ආකාරයට සන්නිවේදන විෂය පිළිබඳ පාඨමාලාවක් ආරම්භ වන්නේ 1968ත් 1969 අතර කාලවකවානුවේදීය. ඒ දෙහිවල කනිෂ්ඨ විශ්වවිද්‍යාලයේ මූලික වීමෙනි. පුවත්පත් කලාව පිළිබඳ ප්‍රාමාණිකයෙකු වූ ආචාර්යය එඩ්වින් ආරියදාස මහතා විසින් පුවත්පත් කලාවේදය නමින් එම පාඨමාලාව ආරම්භ කරන ලදී. එසේම පුවත්පත් කලාවේදය පාඨමාලාව සඳහා අවශ්‍ය විෂය නිර්දේශය සකස් කරමින් එම පාඨමාලාව ක්‍රියාත්මක කිරීමට  මූලිකත්වය ගන්නා ලදී. එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ඇමතිවරයාව සිටි අයි.එම්.ආර්.ඒ. ඊරියගොල්ල මහතා මෙම පාඨමාලාව සඳහා මූලික නායකත්වය ලබාදෙමින් ආරියදාස මහතාට සහයෝගය දක්වා ඇත. නමුත් දෙහිවල කණිෂ්ඨ  විශ්වවිද්‍යාලයේ ආරම්භ වන පුවත්පත් කලාවේදය පාඨමාලාව වසර දෙකකින් පසු අවලංගු වී ඇත. 

එසේම 1972 වසරේදී ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයට පුවත්පත් කලාව යනුවෙන්  ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර වසරකින් පමණ පසු එම පුවත්පත් පාඨමාලාව ද අසාර්ථක වී ඇත. එය අනුව පෙනී යන්නේ මුල් කාලයේදී සන්නිවේදන අධ්‍යනය වෙනුවෙන් ආරම්භ කළ පාඨමාලාවන් අතරමග නතරවීමට විවිධ හේතූන් බලපා ඇති බවයි. 1960 සහ 1970 දශකවලදී ලෝකයේ සමාජ, ආර්ථික, දේශපාලන ආදී විවිධ ක්ෂේත්‍රවල උද්ගත වූ අර්බුදමය තත්ත්වය  ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය සහ සමාජය තුළ ද මතු විය. එහි බලපෑම මත 1971 කැරැල්ල දේශීය වශයෙන් සිදු වූ ප්‍රධාන ප්‍රබල වෙනසකි. 1972 කැරැල්ල සිදුවීම හේතුවෙන් නැවත ශ්‍රී ලාංකීය සමාජය පිළිබඳ නැවත හැරී බැලීමකට රාජ්‍ය පාලනයට අවස්ථාව උදාවිය. 1971 කැරැල්ල තුළින් සමාජ දරිද්‍රතාව, තරුණ විරැකියාව, විශේෂයෙන්ම උපාධිධාරීන්ගේ විරැකියා ගැටලුව ආදී සමාජ ප්‍රශ්න මතුවිය. එබැවින් එම සමාජ ප්‍රශ්න පිළිබඳ සොයා බැලීමට රජය විසින් ඔස්මන්ඩ් ජයරත්න කමිටුව පත්කළ අතර එහි නිර්දේශයන් වූයේ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ පුළුල් සංශෝධන හා වෙනස්කම් සිදුවිය යුතු බවයි. 1971 කැරැල්ලේ බලපෑම සහ ඔස්මන්ඩ්  ජයරත්න කමිටුවේ යෝජනා මත පදනම් වෙමින් විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව විසින් විශ්වවිද්‍යාලවල පවතින සාම්ප්‍රදායික පාඨමාලා වෙනුවට නවාකාරයකින් වෘත්තියා අභිමුඛ පාටමාලා කිරීමට කටයුතු කරන්නේ අනතුරුවය. නවීන ලෝකයට ගැලපෙන ආකාරයෙන් විශ්ව විද්‍යාල පාඨමාලා සකස් කරමින් ලෝකයට අවශ්‍ය වන වෘත්තීයවේදීන් බිහි කිරීමට මෙම ඔස්මන්ඩ් ජයරත්න  කමිටුව මුල්විය. 

1971 කරලින් පසු විශ්වවිද්‍යාල  පද්ධතිය සඳහා නව විෂය පථයන් හඳුන්වා දීමේදී සන්නිවේදන විෂය ද විශ්වවිද්‍යාල  පද්ධතියට හඳුන්වා දී ඇත. මේ සඳහා විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව විසින් පත්කරන ලද කමිටුවේ මහාචාර්ය විමල් දිසානායක, මහාචාර්ය සුනන්ද මහේන්ද්‍ර, මහාචාර්ය එම්.බී.ආරියපාල, මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර  වැනි පුද්ගලයින් සාමාජිකයින් බවට පත්විය. ඒ අනුව 1973 වසරේදී කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ජන සන්නිවේදන අධ්‍යනාංශයේ යනුවෙන් නව අංශයක් ප්‍රථම වරට ආරම්භ කරන ලදී. ඒ තුළින් ජන සන්නිවේදනය පිළිබඳ සාමාන්‍ය සහ ගෞරව උපාධි පාඨමාලා ලබාදීම සිදුවිය. කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ජන සන්නිවේදන අධ්‍යාංශයේ සන්නිවේදන විෂය සදහා මුල් කාලයේ අභ්‍යන්තර කථිකාචාර්‍යවරුන් දෙදෙනකු විය.මහාචාර්ය සුනන්ද මහේන්ද්‍රයන් සහ මහාචාර්ය විමල් දිසානායකයන් ඔවුන් වේ. තවද බාහිර කතිකාචාර්‍යවරයන් වශයෙන් මහගමසේකර, අමරදේව ඩී.සී. රණතුංග, ඩී.බී. නිහාල්සිංහ, කේ. ජයතිලක, එඩ්වින් ආරියදාස, පියසිරි ගුණරත්න, පියසෝම මේදිස් යන අය වෙති.

ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ මූලිකත්වයෙන් 2006 වසරේ දී 10 වසරට ද,  2007 දී 11 වසරට සහ 2008 වසරේ දී උසස් පෙළ සදහා සන්නිවේදනය හා මාධ්‍ය අධ්‍යයනය විෂය පාසල් පද්ධතියට හදුන්වා දී ඇත.

Thursday, 23 April 2026

ෆේස්බුක් නිර්මාතෘ මාර්ක් සකර්බර්ග් 


මාර්ක් සකර්බර්ග් අප කවුරුත් හොඳින් හඳුනන්නේ ෆේස්බුක් නිර්මාතෘවරයා ලෙසය. 1984 මැයි 14 වැනිදා උපන් 36 හැවිරිදි සකර්බර්ග් ඇමෙරිකානු පරිගණක ක්‍රමලේඛකයෙකි. අන්තර්ජාල ව්‍යවසායකයෙකි. ෆේස්බුක් පමණක් නොවෙයි, වර්තමානයේ ජනප්‍රිය සමාජ මාධ්‍ය ලෙස සැලකෙන ඉන්ස්ටග්‍රෑම්, වොට්ස්ඇප් පමණක් නොව අපට වැඩිය හුරුපුරුදු නැති ඔකලස් සමාගමේ ද හිමිකාරීත්වය ඇත්තේ ෆේස්බුක් සතුවය.

2011 වර්ෂය වෙද්දි සකර්බර්ග්ගේ මුළු වත්කම ඇමරිකානු  ඩොලර්  බිලියන 13.5ක් ලෙස තක්සේරු කරනු ලබනවා. ඔබට අද නැතුවම බැරි ‘ෆේස්බුක්’, එහෙම නැත්තම් ‘මුහුණු පොත’, ‘නිල්පාටින්ම ඇයි?’ කියලා දන්නවද? ඒකට හේතුව මාර්ක් සකර්බර්ග් වර්ණ අන්ධතාවයෙන් පෙළෙන්නෙක්. ඔහුට රතු සහ කොළ කියන වර්ණ හොඳින් පෙනෙන්නෙ නැහැ.නිල් පාට විතරයි හොදින් පෙනෙන්නේ .ඒ නිසයි මුහුණු  පොත⁣ට නිල්පාටම යොදාගන්නේ.

සකර්බර්ග්ගේ පියා දන්ත වෛද්‍යවරයෙක් වන අතර මව මනෝචිකිත්සකවරියක්. ඔහුට සොහොයුරියන් තිදෙනෙකු සිටිනවා. ඒ වගේම තමයි ෆේස්බුක් නිර්මාතෘවරයා යුදෙව් ජාතිකයෙක්. වසර 2011 දී ඔහු යුදෙව් ජාතිකයින් අතරින් ප්‍රබලතම පුද්ගලයා බවට නම් කරනු ලබනවා. සකර්බර්ග් 2012 දී විවාහ වෙන්නේ ඔහුගේ දිගුකාලීන පෙම්වතිය වූ ප්‍රිෂිලා චෑන් සමඟයි. මේ වන විට ඔහු දියණියන් දෙදෙනෙකුගේ පියෙක්. මොහුගේ වයස අවුරුදු  36ක් වෙනවා.

මුලදී මාර්ක් සහ ඔහුගේ මිතුරන්ට අවශ්‍ය වන්නේ Dating Site එකක් නිර්මාණය කිරීමටයි. පසුව එය නවත්වා Facebook වෙබ් අඩවිය නිර්මාණය කරනවා. 2004 ජුනි මස ඔහුගේ මිතුරන් වන Dustin Moskovitz, Chris Hughes සහ Eduardo Saverin Facebook වෙබ් අඩවියේ ගිණුම් සාදා ගන්නවා. ඔහුගේ පූර්ණ කැප වීම සාර්ථක වෙමින් 2004 වසර අවසාන වන විට Facebook වෙබ් අඩවිය භාවිතා කරන්නන්ගේ ප්‍රමාණය මිලියන 1 දක්වා ඉහල යනවා.


Monday, 20 April 2026

 සමීක්ෂණ ආචාරධර්ම 


සමීක්ෂණ යනු යම් විෂය කරුණක්, ජනතාවගේ අදහස්, හැසිරීම් හෝ තත්ත්වයන් පිළිබඳව ක්‍රමවත් ලෙස දත්ත රැස්කර විශ්ලේෂණය කිරීමේ විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියකි. සාමාන්‍යයෙන් ඔක්ස්ෆර්ඩ් ශබ්ද කෝෂයට අනුව මෙය මහජන මතය විමර්ශනය කිරීම ලෙස අර්ථ දැක්වේ. එමෙන්ම  ඔක්ස්ෆර්ඩ් ශබ්දකෝෂය සමීක්ෂණ යන්න අර්ථ දක්වා ඇත්තේ පහත පරිදිය."සමීක්ෂණ යනු සාමාන්‍ය ජනතාවගේ අදහස් හා හැසිරීම් පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීමයි."

ආචාරධර්ම යනු මානව හැසිරීම් වල හරි-වැරැද්ද, හොඳ-නරක, සහ යුතුකම් පිළිබඳව හැදෑරෙන, සමාජීය වශයෙන් පිළිගත් චර්යාත්මක නීති මාලාවකි. පුද්ගලයාගේ හික්මීම විධිමත් කරමින්, සමාජ පැවැත්ම ශක්තිමත් සහ සුරක්ෂිත කිරීමේ අරමුණින් සත්‍යය, සාධාරණත්වය සහ අවිහිංසාව පදනම් කරගෙන ගොඩනැගෙන ප්‍රායෝගික දර්ශනයක් ලෙස මෙය හැඳින්විය හැකිය. එමෙන්ම මෙම ආචාරධර්මයන් සමීක්ෂණ සම්බන්ධ‍යෙන්ද පවතී.එනම් සමීක්ෂකයෙකු කිසියම් සමීක්ෂණයක් සිදු කිරීමෙදී ආචාරධර්මයන් අනුගමනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ඒ අනුව සමීක්ෂණ සම්බන්ධ‍යෙන් පිළිපැදිය යුතු ආචාරධර්ම පහත ආකාරයට පෙන්වා දිය හැකිය.

සමීක්ෂණ  ආචාරධර්ම 

*සමීක්ෂණයේ ගුණාත්මක භාවය හා ප්‍රමිතිය ආරක්‍ෂා ආරක්ෂා කර ගැනීම.

*නිවැරදි සමීක්ෂණ ක්‍රමවේද භාවිතය

*දත්ත හිතාමතා විකෘති නොකිරීම
.
*දත්ත දායකයා හා සමීක්ෂකයා අතර විශ්වසනීයත්වයක් ගොඩනඟා ගැනීම.

*දත්ත දායකයාගේ කැමැත්ත මත පමණක් සමීක්ෂණය සඳහා සහභාගි කර ගැනීම.

*සමීක්ෂකයා පිළිබඳ හා පර්යේෂණයේ මූලික අරමුණු පිළිබඳ දත්ත දායකයා දැනුවත් කිරීම.

*දත්ත දායකයාට නිදහසේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීම.

*දත්ත දායකයාගේ පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම.

*දත්ත දායකයා කායික හෝ මානසික පීඩනයට ලක් නොකිරීම.

*බුද්ධිමය දේපළ අයුතු ලෙස භාවිත නොකිරීම.

*දත්ත ලබාදීම පිළිබඳ දත්ත දායකයා අගය කිරීම.

1.බුද්ධිමය දේපළ අයුතු ලෙස භාවිත නොකිරීම
.
වෙනත් කර්තෘවරයෙක්ගේ ග්‍රන්ථයක්,ලේඛනයක් අවසරයකින් තොරව ලබාගෙන එය තමාගේ ග්‍රන්ථයක්,ලිපියක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම පර්යේෂකයකු විසින් සිදු කරනු ලබන ආචාර ධර්ම කඩ කිරීමකි.ඇතැම් අවස්ථාවලදී ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් පවා අන් අයගේ ග්‍රන්ථයන් ඔවුන්ගේ මරණින් පසු තමාගේ නම යොදා ප්‍රසිද්ධියට පත්කළ අවස්ථාවන්ද ඇති අතර එවැනි තත්ත්වයකදී නීතිමය පිහිට පැතීම දක්වා වර්ධනය වන අවස්ථා සමාජය තුළ බහුලව දක්නට ලැබේ.එසේ බුද්ධිමය දේපළ අයථා ලෙස භාවිත කිරීමෙන් ලක්‍ෂ පහක් නොඉක්මවූ දඩයක් හා මාස හයක් නොඉක්මවූ සිරදඬුවම් යනාදිය මේ සඳහා ගනු ලබන ක්‍රියා මාර්ග වේ.

2.දත්ත දායකයාගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම,දත්ත දායකයාගේ පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම.
ප්‍රතිචාරකයාගේ රහස්‍ය භාවය ආරක්ෂා කරමින් ඔවුන්ගේ ප්‍රතිරූපයට හානි නොවන ආකාරයට ඉදිරිපත් කිරීම සිදු නොවුනහොත් එය ප්‍රබල ලෙස පර්යේෂකයෙකු විසින් සිදු කරනු ලබන ආචාර ධර්ම කඩ කිරීමකි.මෙහිදී පර්යේෂණයට අදාල නොවන ඔවුන්ගේ පුද්ගලික කාරණා පිළිබඳ විමසීම හෝ විමසා ලබාගත් පුද්ගලික කරුණු නම්, ගම් සහිතව ඉදිරිපත් කිරීම ආචාර ධර්මයන්ට පටහැනිය.ඔවුන් පර්යේෂකයා සමග පවතින සමීපත්වය නිසා එය පැහැදිලි කළ ද එහි රහස්‍යභාවය ආරක්ෂා කිරීම පර්යේෂකයාගෙන් ඉටුවිය යුතු ප්‍රධාන වගකීමකි.එසේ නොවුනහොත් අදාල ප්‍රතිචාරකයාව නැවත සමාජගත වීමේ ප්‍රශ්නයක් ඇති විය හැකිය.

3.හිතා මතා දත්ත විකෘති නොකිරීම
පර්යේෂණයක ආචාරධර්ම පිළිබඳ සැලකීමේදී බොහෝ විට කඩවීමට ලක්වන ආචාර ධර්මයක් ලෙස මෙය දැක්විය හැකිය.ආචාර ධර්ම කඩවීම සාධාරණීය කරණය කළනොහැක්කකි.එබැවින් ලබාගත් දත්ත යනු පර්යේෂකයෙකු සිදු කරන වැදගත්ම කොටසයි.යම් පර්යේෂකයකුට ලබාගත් දත්ත තම අරමුණු සාක්ෂාත් වන ආකාරයට හෝ පර්යේෂණයේදී සිදුවූ අඩුපාඩු මඟහරවා ගැනීම හෝ වෙනුවෙන් වෙනස් කිරීම තම හෘද සාක්ෂියටද පර්යේෂකයන්ටද අදාළ විෂය ක්ෂේත්‍රයටද කරනු ලබන දැඩි අසාධාරණයකි.

4.පක්ෂපාතීත්වයෙන් තොරවීම
පර්යේෂණයේ ප්‍රතිඵල වාර්තා කිරීමේදී පර්යේෂකයා උපරිම අවංක භාවයකින් කටයුතු කළ යුතුය.එනම් ලැබෙන දත්ත තමාට අවශ්‍ය පරිදි වෙනස් කිරීම හෝ ව්‍යාජ දත් ඇතුළු කිරීම බරපතළ ආචාර ධර්මීය වරදක් බැවින් තම පෞද්ගලික මතවාදයන්ට වඩා ලැබුණු සැබෑ දත්ත වලට මුල් තැන ලබාදීම මෙහිදී වැදගත් වේ.උදාහරණයක ලෙස වෙළද දැන්වීම් පිළිබදව සමීක්ෂණයක් සිදු කිරීමේදී, වෙළඳ දැන්වීම් ප්‍රවර්ධනය කරන ආයතන වලට හෝ එම පාර්ශ්වයන්ට පක්ෂක්ග්‍රාහී නොවී ස්වාධීනව කටයුතු කිරීමට පර්යේෂකයා උත්සාහ කළයුතුය.

 








Monday, 13 April 2026

සන්නිවේදනයේ පුරෝගාමී මහාචාර්යය විල්බර් ශ්‍රාම්


ජර්මනියේ උපත ලද විල්බර් ශ්‍රාම් නුතන සන්නිවේදනයේ පියා ලෙස ඉමහත් ආඩම්බරයෙන් සලකනු ලැබේ.ඔහු විසින් සන්නිවේදනය පිළිබඳ පළ කරන ලද නිර්වචනය සන්නිවේදනයේ සමස්ත හරය ගොනු වූ විශිෂ්ට නිර්වචනයක් ලෙස හැඳින්විය හැක.එනම්,තොරතුරු ගැබ් වූ සංඥාවක් නිසා දෙපාර්ශයක් අතර එක හා සමාන මානසික තත්ත්වයක් ඇති කරලීම සන්නිවේදනයයි''යනු එම නිර්වචනයයි.

මෙම නිර්වචනය පිළිබදව පැහැදිළි කිරීමක් කිරීමේ දී ශ්‍රාම් මෙහි''දෙපාර්ශවයක්''යනුවෙන් හදුන්වන්නේ''සන්නිවේකයා'' හා ''ග්‍රාහකයායි'' එක් පාර්ශ්වයක සන්නිවේදකයා සිටින අතර''තොරතුරු'' ගැබ් වූ සංඥාව යනු සංදේශයයි. මෙම තොරතුරු ගැබ්ව ඇත්තේ සංඥාව තුළය. එම ''සංඥාව'' දෙපාර්ශ්වය අතර හුවමාරු වන බව ශ්‍රාම් විස්තර කරයි. එසේම විල්බර් ශ්‍රාම් තම නිර්වචනයේ ද ඵලය හෙවත් බලපෑම පිළිබදව ද අවධානය යොමු කරයි. එනම් ''සමාන මානසිකත්වයක් ඇතිකරලීමයි''

සන්නිවේදනය දෙස සියලු අංශ නියෝජනය වන අයුරින් විමර්ශනයට ලක් කොට ඇති මොහු සන්නිවේදනය විධිමත් අඩිතාලමක් කරා ගෙන ඒමට පුරෝගාමී වූ දාර්ශනිකයෙන් ලෙස පෙන්වා දිය හැක.

තව ද සන්නිවේදන අධ්‍යයනය විධිමත් ලෙස ආයතනගත කිරීමට මෙන්ම සන්නිවේදන විෂයෙහි ප්‍රමුඛ දායකත්වයක් සපයන ලද පුද්ගලයා වන්නේ මහාචාර්ය විල්බර් ශ්‍රාම්ය. ඔහු විසින් සන්නිවේදන අධ්‍යයනය විධිමත් ආකාරයට අධ්‍යයනය කිරීමට අවශ්‍ය පදනම සකස් කරනු ලබීය.සන්නිවේදන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයෙහි විවිධ අංශ කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ ශ්‍රාම් පර්යේෂකයකු ලෙස ද න්‍යායවාදියකු ලෙස ද විෂය පෝෂණය කරන ලදි. සන්නිවේදන විෂය දෙස නව දෘෂ්ටිකෝණයකින් බැලීමට අවශ්‍යය පරිසරය ඔහු විසින් ගොඩ නගන ලද්දේ යැයි සඳහන් කළ හැකිය.

විල්බර් ශ්‍රාම් විසින් 1948 දී ඉලිනෝයි විශ්ව විද්‍යාලයෙහි "සන්නිවේදන පර්යේෂණ ආයතනය" නම් ආයතනය පිහි‍ටුවනු ලැබීය. ඔහු එම ආයතනයේ අධ්‍යක්‍ෂක වරයා ද විය.1947 සිට 1955 දක්වා ඉලිනෝයි විශ්ව විද්‍යාලයෙහි සන්නිවේදන අධ්‍යයනය පිළිබඳ  මහාචාර්ය වරයකු ලෙස ද ඔහු කටයුතු කළ  අතර ඉන් පසුව 1955 දී ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ද ඉහත ආකාරයේම පර්යේෂණ ආයතනයක් පිහි‍ටුවීමට ශ්‍රාම් කටයුතු කරන ලදි. 1955 සිට ස්ටැන්ෆර්ඩ් පර්යේෂණ ආයතනයේ අධ්‍යයක්ෂක ලෙස කටයුතු කළ අතරම ජාත්‍යන්තර සන්නිවේදනය පිළිබඳ මහාචාර්යයවරයා ලෙස ද කටයුතු කරන ලදි. තුන්වන ලෝකයේ රටවල සංවර්ධනයට සන්නිවේදනය දායක කර ගත හැකි බව තේරුම් ගත් මුල්ම පුද්ගලයා වන්නේ ද ශ්‍රාම්ය. 1964 දී විල්බර් ශ්‍රාම් හා ඩැනියල් ලර්නර් හවායි නුවර දී“Communication and Change in the Developing Countries” නමින් විශාල සම්මන්ත්‍රණයක් සංවිධානය කළ අතර ඒ නමින් පොතක් ද නිකුත් කරන ලදි. එහි දී ශ්‍රාම් 1900 අවසාන දශකය වන විට විධිමත් ලෙස පාඨමාලාගතව සන්නිවේදන අධ්‍යයනය විශ්වවිද්‍යාල තුළ අධ්‍යයනය කිරීම මුළු ලොව පුරා විසිරී යන ලදි.1970 දශකයෙන් පසුව සන්නිවේදන අධ්‍යයනය විෂය කෙරෙහි ප්‍රමුඛතාවක් යුරෝපීය විශ්වවිද්‍යාල ලබා දෙන ලදි 

 ජන මාධ්‍ය වර්ගීකරණය


ජන මාධ්‍ය වර්ගීකරණය විවිධාකාරය.මුද්‍රිත මාධ්‍ය සහ විද්‍යුත් මාධ්‍ය ලෙසයි. මුද්‍රිත මාධ්‍ය ලෙස පුවත්පත් සහ සගරා හදුනා ගත හැකි අතර විද්‍යුත් මාධ්‍ය ලෙස ගුවන්විදුලිය සහ රූපවාහිනිය හදුනා ගත හැකිය.තාක්ෂණයට අනුව ඩිජිටල් මාධ්‍යයේ ආගමනයෙන් ජනමාධ්‍ය තවත් ආකාරයකට වර්ග කෙරේ.

ජනමාධ්‍ය පිළිබදව හැදින්වීමේ දී ජනමාධ්‍ය සදහා නිර්වචන ගණනාවක් ඉදිරිපත් වී ඇත.

■ ජනසන්නිවේදනය සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා කාලය හෝ දුර අතර පණිවිඩ හුවමාරු කර ගැනීමට යොදනු ලබන උපාංග ජනමාධ්‍ය යි.

■ නූතන සමාජයේ පවතින ප්‍රධාන ජනමාධ්‍ය ලෙස පොත්, සඟරා, පුවත්පත්, ගුවන්විදුලිය හා රූපවාහිනිය හඳුනා ගත හැකි බව ඩිෆ්ලුවර් හා ඩෙනිස්‘ජන සන්නිවේදන අවබෝධය’කෘතියේ දක්වා ඇත.

■ ඔක්ස්ෆර්ඩ් ශබ්දකෝෂයට අනුව, “අදෘශ්‍යමාන ව වෙසෙන පිරිසකට කිසියම් මාධ්‍යයකින් අමතන්නේ නම් එය ජනමාධ්‍ය වේ”

■“ජනමාධ්‍ය ලෙස අර්ථකථනය කරන්නේ පුළුල් ප්‍රදේශයක විසිරී පවතින බහුවිධ, අදෘශ්‍ය ග්‍රාහක කොට්ඨාසයකට ආමන්ත්‍රණය කරනු ලබන මාධ්‍ය වේ.”

ජනමාධ්‍ය සතු ලක්ෂණ 

ආයතනික ස්වරූපය:

 ජන මාධ්‍ය යනු හුදෙක් පුද්ගලයෙකු විසින් කරනු ලබන කාර්යයක් නොවේ. එය පුවත්පත් ආයතන, රූපවාහිනී නාලිකා වැනි සංවිධානාත්මක ආයතන හරහා සිදුවන ක්‍රියාවලියකි.

​ප්‍රතිපෝෂණය (Feedback) ප්‍රමුඛ නොවීම:

 මුහුණට මුහුණලා සිදුකරන සන්නිවේදනයේදී මෙන් ක්ෂණික ප්‍රතිපෝෂණයක් මෙහිදී බලාපොරොත්තු විය නොහැක. නූතන සමාජ මාධ්‍ය නිසා මෙය යම් තරමකට වෙනස් වී ඇතත්, සාම්ප්‍රදායික ජන මාධ්‍ය තුළ ප්‍රතිපෝෂණය ප්‍රමාද වී හෝ වක්‍රව ලැබේ.

​පණිවිඩයේ පොදු බව:

 ජන මාධ්‍ය මගින් ලබාදෙන තොරතුරු පුද්ගලික ඒවා නොවන අතර, ඒවා පොදු ජනතාවගේ පරිභෝජනය සඳහා සකස් කරන ලද දෑ වෙයි.

​තාක්ෂණික භාවිතය: 

මුද්‍රණ යන්ත්‍ර, විකාශන උපකරණ, චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය හෝ අන්තර්ජාලය වැනි දියුණු තාක්ෂණික මෙවලම් භාවිතයෙන් තොරව ජන සන්නිවේදනයක් සිදු කළ නොහැක.

​දොරටු පාලක (Gatekeeping) ක්‍රියාවලිය: 

මාධ්‍ය ආයතනයක් තුළ ප්‍රවෘත්ති සංස්කාරකවරුන් වැනි නිලධාරීන් විසින් මහජනයා වෙත යා යුතු තොරතුරු මොනවාද යන්න තෝරා බේරා ගැනීම සිදු කරයි.

ජන මාධ්‍ය සතු ප්‍රධාන කාර්යභාරයන් 

ජන මාධ්‍ය යනු සමාජයක පැවැත්ම සහ වර්ධනය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි. ප්‍රමුඛ පෙළේ සන්නිවේදන විද්‍යාඥයකු වූ හැරල්ඩ් ලැස්වෙල් සහ චාල්ස් රයිට් වැනි විද්වතුන් පෙන්වා දුන් පරිදි ජන මාධ්‍ය සතු ප්‍රධාන කාර්යභාරයන් කිහිපයක් පහත පරිදි විස්තර කළ හැකිය.

​1. සුපරීක්ෂණය (Surveillance)

​සුපරීක්ෂණය යනු සමාජයේ සහ ලෝකයේ සිදුවන දෑ පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ කාර්යයයි. මෙහිදී මාධ්‍ය "සමාජයේ මුරබල්ලා" (Watchdog) ලෙස ක්‍රියා කරයි. ස්වාභාවික විපත්, යුද්ධ, ආර්ථික වෙනස්කම් හෝ දේශපාලන තීරණ පිළිබඳව තොරතුරු කඩිනමින් ජනතාව වෙත ලබා දීම මෙයට අයත් වේ. මෙය කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකිය:

​අනතුරු හැඟවීමේ සුපරීක්ෂණය: සුළි සුළං හෝ වසංගත වැනි ආසන්න අනතුරක් පිළිබඳව දැනුම් දීම.

​උපකාරක සුපරීක්ෂණය: කොටස් වෙළඳපොළ තොරතුරු, කාලගුණ වාර්තා හෝ එදිනෙදා ජීවිතයට වැදගත් වන ප්‍රවෘත්ති ලබා දීම.

​2. අර්ථකථනය (Interpretation)

​හුදු තොරතුරු වාර්තා කිරීමට එහා ගොස්, එම තොරතුරුවල අර්ථය සහ බලපෑම විග්‍රහ කිරීම මෙහිදී සිදු කෙරේ. මාධ්‍ය මගින් පුවත් විශ්ලේෂණය කිරීම, කතුවැකි ලිවීම සහ විද්වත් සාකච්ඡා පැවැත්වීම හරහා සංකීර්ණ සිදුවීමක් සාමාන්‍ය ජනතාවට තේරුම් ගත හැකි අයුරින් සකස් කර දෙයි. මෙමගින් කිසියම් සිදුවීමක් කෙරෙහි මහජන මතය හැඩගැස්වීම සහ සිදුවීම් අතර ඇති සබඳතාවය පැහැදිලි කිරීම සිදු වේ.

​3. සහසම්බන්ධය (Correlation)

​සමාජයේ විවිධ කොටස් හෝ ආයතන එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීම සහසම්බන්ධය ලෙස හැඳින්වේ. යම් පොදු අරමුණක් හෝ ගැටලුවක් වෙනුවෙන් ජනතාව ඒකරාශී කිරීමට මාධ්‍ය මෙහිදී කටයුතු කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, ජාතික ආපදාවකදී ආධාර එකතු කිරීම සඳහා මාධ්‍ය මගින් ජනතාව දිරිමත් කිරීම හෝ රජයේ ප්‍රතිපත්තිවලට ජනතා ප්‍රතිචාර එක්තැන් කිරීම දැක්විය හැකිය. මෙය සමාජ ඒකාබද්ධතාවය පවත්වා ගැනීමට ඉවහල් වන කාර්යයකි.

​4. සමාජානුයෝජනය (Socialization / Cultural Transmission)

​මෙය මාධ්‍ය සතු අධ්‍යාපනික සහ සංස්කෘතික කාර්යයකි. සමාජයක පවතින සාරධර්ම, සම්ප්‍රදායන්, නීති රීති සහ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයන් පරපුරෙන් පරපුරට දායාද කිරීමට මාධ්‍ය දායක වේ. විශේෂයෙන්ම ළමයින් සහ තරුණ පිරිස සමාජයේ පිළිගත් චර්යා රටාවන්ට අනුගත කිරීමේදී (සමාජානුයෝජනය) රූපවාහිනිය, පුවත්පත් සහ අන්තර්ජාලය ප්‍රබල බලපෑමක් කරයි. මාධ්‍ය හරහා ඉදිරිපත් කෙරෙන ආදර්ශවත් චරිත සහ වැඩසටහන් මගින් පුද්ගල පෞරුෂය හැඩගැස්වීම මෙහිදී සිදු වේ.






Tuesday, 24 March 2026

ඌව ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය



ඌව ප්‍රජා ගුවන්විදුලියේ ආරම්භය ශ්‍රී ලංකීය ගුවන්විදුලි වංශකතාවේ විප්ලවීය සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. යුනෙස්කෝ (UNESCO) සංවිධානයේ මූල්‍ය හා තාක්ෂණික දායකත්වය ඇතිව 1986 වසරේදී බණ්ඩාරවෙල කේන්ද්‍ර කරගනිමින් මෙය ආරම්භ කරන ලදී. මහවැලි ප්‍රජා ගුවන්විදුලි ව්‍යාපෘතිය හරහා ලැබූ අත්දැකීම් පදනම් කරගෙන, ග්‍රාමීය ජනතාවගේ හඬට නිසි වේදිකාවක් ලබා දීම මෙහි මූලික අරමුණ විය. ආයතනික මට්ටමින් මෙහෙයවන ලද සාම්ප්‍රදායික ගුවන්විදුලි කලාවෙන් බැහැරව, ජනතාවගේ සහභාගිත්වයෙන්ම පවත්වාගෙන ගිය සැබෑ ප්‍රජා ගුවන්විදුලි ආකෘතියක් ලෙස මෙය හඳුන්වා දිය හැකිය. විශේෂයෙන්ම ඌව පළාතේ දුෂ්කර ගම්මානවල වෙසෙන ගොවි ජනතාව සහ වතුකරයේ ශ්‍රමිකයන් මුහුණ දෙන ප්‍රාදේශීය ගැටලු සාකච්ඡා කිරීමටත්, ඔවුන්ගේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාව රැක ගැනීමටත් මෙම සේවය මඟින් සුවිශේෂී ඉඩකඩක් වෙන් කෙරිණි.

2003 වර්ෂයේ සිට ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් විකාශය සිදුකරන ඌව ප්‍රජා ගුවන්විදුලියේ ආරම්භක අරමුණ වූයේ ඌව පළාතේ සංවර්ධන සන්නිවේදනය සඳහා මෙවලමක් වීමයි.

ඌව පළාත් සභාව ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ විකාශන සහයෝගය මත පවත්වා ගෙන යනු ලබන ඌව ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය ආරම්භ කරන ඇත්තේ  එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ අරමුදල් සහ තාක්ෂණික දායකත්වය ඇතිව වන අතර  තිලක් ජයරත්න, විජයානන්ද ජයවීර වැනි  කීර්තිමත් දේශීය විශේෂඥයින්ගේ සහ විදෙස් සන්නිවේදනඥයින්ගේ මග පෙන්වීම මත ආරම්භ කරන ලද  ප්‍රජා පාදක වැඩසටහන් සරණියක් පවත්වා ගෙන යෑම පසුගිය දහසය වසරක කාලය මුලුල්ලේ ඌව ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය ඉටුකළ සුවිශේෂී කාර්ය භාරය අතර වේ .

97.6 MHz ඔස්සේ ඌව ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය මේ වනවිට බදුල්ල,මොණරාගල,අම්පාර,⁣මඩකලපුව,පො⁣ළොන්නරුව,දකුණු පළාත,මාතලේ ලග්ගල ඇතැම් ප්‍රදේශ මෙන්ම රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ඇතැම් ප්‍රදේශ ආවරණය කරයි.

හපුතලේ සම්ප්‍රේෂණය ඔස්සේ වොට් 2500ක සම්ප්‍රේෂණයක් ඔස්සේ කි.මි 200ක ආසන්න පරාසයක් ආවරණය කරයි.

විශේෂ ලක්ෂණ

​*ජන සහභාගිත්වය:

 සාම්ප්‍රදායික ගුවන්විදුලි සේවාවලට වඩා වෙනස්ව, ප්‍රදේශයේ ජනතාවටම වැඩසටහන් නිෂ්පාදනයට සහ ඉදිරිපත් කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීම මෙහි විශේෂත්වයකි.

​*ප්‍රාදේශීය අනන්‍යතාව: 

ඌව පළාතට ආවේණික වූ සංස්කෘතිය, ජනකවි, සහ ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාරයන්ට මුල් තැනක් දෙන ලදී.

​*ජංගම මැදිරි (Mobile Studios): 

ගම්මාන කරා ගොස් ජනතාව අතර සිට සජීවීව වැඩසටහන් පටිගත කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් මෙහි ක්‍රියාත්මක විය.

Thursday, 19 March 2026

 අන්තර් සංස්කෘතික සන්නිවේදනය


සංස්කෘතියක් යන්න සෑම සමාජ පද්ධතියක මිනිසාගේ පැවැත්ම රඳා පවත්නා සාධකයක් වීම තුළ ගතික ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය. සංස්කෘතිය යන කාරණය තුළ භාෂාව පදනම් කර ගැනීමේදී කර මිනිසාගේ සිරිත්, විරිත් චා-රිත්‍ර ආදී ආදී සාධක සම්බන්ධ කරගත් ජීවන රටාවක් එක්ක බැඳී පවත්නා සුවිශේෂී වූ කරුණක් ලෙස මේ "සංස්කෘතිය" යන්න විස්තර කිරීමට ලක් කළ හැකිය.

එඩ්වඩ් ටයිලර් මානව හා සමාජ විද්‍යාඥයා දක්වන ආකාරයට "සංස්කෘතිය දැනුම, ඇදහිලි,විශ්වාස, කලාව, සදාචාරය, නීතිය, සිරිත්-විරිත් හා සමාජයේ සාමාජිකයෙකු වශයෙන් සාක්ෂාත් කරගත් හුරුපුරුදු හා හැකියාවන් ඇතුලත් සංකීර්ණ සමස්තයයි"  යන අදහස මිනිසාගේ ජීවන රටාව හා බැඳී පවත්නා සුවිශේෂී මානව අන්තරය සාධකයක් බව සංස්කෘතිය යන අදහස හරහා ඉදිරිපත් කරවයි. සංස්කෘතිය සීමාසහිත සීමාවන්ට යා නොහැකි දෙයක් ලෙස හඳුනා ගැනීමේදී එය එක් එක් පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට දැනෙන ආකාරය මත වෙනස් වීමකට ලක් වේ. මෙය තවදුරටත් විස්තර කර දැක්වීමේදී හුදු සංස්කෘතියට එක් එක් අයට එය පුද්ගල දැමීමත් සමග එකම සංස්කෘතියක් දෙයාකාරයකින් සංජානනය වීම තුළ හැඟීම් මත පදනම් වේ. සන්නිදර්ශනයක් ලෙස දක්වන්නේ නම් භාෂාව මත පදනම් වීමේ දී සංස්කෘතිය පිළිබඳව කථා බහට ලක් කිරීමේ දී භාෂාව මත සමහර සංස්කෘතීන් වෙනස් වීමකට ලක් විය හැක . එය සංජානනය කාරණාවක් වීමේදී විශේෂයෙන් ලාංකීය කඳුකර ඉන්දීය දෙමළ භාෂාව භාවිත වන සමාජ සංස්කෘතිය ලාංකීය දෙමළ භාෂාව භාවිතා වන සංස්කෘතියෙන් වෙනස් විය හැකි අතර එය ගැඹුරින් අධ්‍යයනයට ලක් කිරීමේ දී, එහි පවත්නා වෙනස හඳුනාගත හැකිය. මෙයට බොහෝ විට ප්‍රධාන හේතුව බවට පත්වන්නේද මහා සංස්කෘතියේ පවත්නා උප සංස්කෘතිමය කාරණා පාදක වීම මතය.

අන්තර් සංස්තික සන්නිවේදනය අවශ්‍ය වීමට හේතු

1.අන්තර් සංස්කෘතික පරිසරයක් තුළ ජීවත් වීමේ දී සන්නිවේදන කටයුතු සදහා අර්ථ බාධා වලින් තොර වීමට

2.අන්තර් සංස්කෘතික අවබෝධය වර්ධනය කර ගැනීමට සහ සංස්තික පරස්පරයන් තුළ මතු විය හැකි ගැටලු අවම කර ගැනීමට

3.සංස්කෘතික ආක්‍රමණයන්,විවරණයන්,හුවමාරු කාර්‍යන් සිදු වන අවස්ථා වල එතුළින් සිදු විය හැකි සාධනීය හා නිෂේධනීය බලපෑම් තේරුම් ගනිමින් විචාරශීලීව කටයුතු කිරීම

4.අන් සංස්කෘතින් වල මෙන්ම ස්වකීය සංස්කෘතියේ ඇති සම විෂමතා මෙන්ම අගයන් හා දුබලතාවයන් අවබෝධ කර ගනිමින් සංස්කෘතික ඒකාකෘතිකරණයට ලක් නොවී සාධනීය හා විවෘත මනසකින් කටයුතු කර ගැනීමට අවශ්‍ය නිපුණතා වර්ධනය කර ගැනීමට

Sunday, 15 March 2026

 රූපවාහිනියේ ගමන් මග


අද වන විට රූපවාහිනීය යනු ඉතා සරල, ලොව පුරා නිවාස, කාර්යාල ආදී ස්ථාන වල බිලියන ගණනක් දෙනා බාවිතා වන අත්‍යවශ්‍යම ඉලෙක්ට්‍රොණික උපාංගයක් බවට පත් වී ඇත. එහෙත් මීට වසර 100 කට පමණ පෙර කාලය සැලකීමේදී  රූපවාහිනිය යනු කුමක්දැයි කිසිවෙකු හෝ දැන සිටියේ නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම කිවහොත්,අප අද සෑම දෙනාම රූපවාහිනි යන්ත්‍ර බාවිතා කලද 1947 දී පමණ රූපවාහිනි යන්ත්‍ර බාවිතය සදහා අයිතිය හිමිවූයේ වරප්‍රසාදලත් ඇමරිකානුවන්ට පමණි. නමුත් මෙලෙස ඉතා සුලු පිරිසක් පමණක් භාවිතා කරනු ලැබු මෙම මෙවලම, ඉතා කෙටි කාලයක් තුල විවිධ වෙනස් කම් වලට ලක්වෙමින්  ලොව පුරා  මිනිසුන්ගේ විසිත්ත කාමරයේ  ප්‍රධාන තැනක් හිමි කරගත් මෙවලමක් දක්වා සංවර්ධනය වූයේ  කෙලෙසද?

අප රූපවාහිනීය (TV එක) ලෙස සදහන් කල පමණින් අපට හැගෙන්නේ අප අද භාවිතා කරනු ලබන විදුලියෙන් ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් රූපවාහිනීය වේ.එහෙත් රූපවාහිනියේ ඉතිහාසය සොයාගෙන යෑමේදී ප්‍රථම රූපවාහිනීය ලෙස හමුවන්නේ 1800 - 1900 කාල වකවානු වලදී බාවිතාකරන ලද යාන්ත්‍රක රූපවාහිනීය යි.මෙහිදී සිදු කරනු ලබන්නේ යාන්ත්‍රක ක්‍රමයක් මගින් ජායාරූපය ස්කෑන් කිරීම සිදුකර ඉන් අනතුරුව එම රූප තිරයකට සම්ප්‍රේෂණය කිරීම වේ. මේ සදහා මූලික පදනම වැටෙන්නේ  නිප්කෝ විසින් නිර්මාණය කරන ලද විදුලි දුරේක්ෂය මගින් වේ.

නිප්කෝ විසින් සොයාගත් මෙම උපාංගය තව දුරටත් වැඩි දියුණු කර 1920 ගණන් වල මුල් භාගයේදී ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයකු වන ජෝන් ලොජි බෙයාඩ් විසින් පළමු වරට වයර් රහිතව රූප යැවීම සිදුකර ඒවා දර්ශනය කල හැකි උපකරනයක් නිර්මාණය කරන ලදී. බෙයාඩ් විසින් මෙම උපකරනය නම් කරනු ලැබුවේ ටෙලිවයිසරය (Baird Televisor) නමින් වේ.

බෙයාඩ් විසින් පර්යේෂණ සිදුකරනු ලැබුවේ චලනය වන දසුන් යම් දුරකට සම්ප්‍රේෂණය කිරීම හා නැවත එම දසුන් තවත් ස්ථානයක සිට ග්‍රහණය කර ඒවා නැවත දර්ෂනය කලහැකි උපකරනයක් නිර්මාණය කිරීම පිළිබදව වේ. මෙහිදී  චලනය වන දසුනක් යම් දුරකට සම්ප්‍රේෂණය කරගැනීමට හැකි උවද මෙම චලන රූප අපහැදිලි ඒවා විය.

ඉන්පසු රුසියානු ජාතික බොරිස් රෝසිං සහ බ්‍රිතාන්‍යය ජාතික ඒ.ඒ. කැම්බල් විසින් බෙයාඩ් විසින් නිර්මාණය කල රූපවාහීනී තාක්ෂණයම උපයෝගී කරගෙන නව රූපවාහිනී පද්ධතියක් නිර්මාණය කළේය.මෙම සොයාගැනීම ද රූපවාහිනී තාක්ෂනයේ ඉදිරි ගමනට මනා පිටුවහලක් විය.

මෙලෙස විවිධ සොයාගැනීම් සිදුකරමින් බෙයාර්ඩ්ගේ තාක්ෂඅද වන විට රූපවාහිනීය යනු ඉතා සරල, ලොව පුරා නිවාස, කාර්යාල ආදී ස්ථාන වල බිලියන ගණනක් දෙනා බාවිතා වන අත්‍යවශ්‍යම ඉලෙක්ට්‍රොණික උපාංගයක් බවට පත් වී ඇත. එහෙත් මීට වසර 100 කට පමණ පෙර කාලය සැලකීමේදී  රූපවාහිනිය යනු කුමක්දැයි කිසිවෙකු හෝ දැන සිටියේ නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම කිවහොත්,අප අද සෑම දෙනාම රූපවාහිනි යන්ත්‍ර බාවිතා කලද 1947 දී පමණ රූපවාහිනි යන්ත්‍ර බාවිතය සදහා අයිතිය හිමිවූයේ වරප්‍රසාදලත් ඇමරිකානුවන්ට පමණි. නමුත් මෙලෙස ඉතා සුලු පිරිසක් පමණක් භාවිතා කරනු ලැබු මෙම මෙවලම, ඉතා කෙටි කාලයක් තුල විවිධ වෙනස් කම් වලට ලක්වෙමින්  ලොව පුරා  මිනිසුන්ගේ විසිත්ත කාමරයේ  ප්‍රධාන තැනක් හිමි කරගත් මෙවලමක් දක්වා සංවර්ධනය වූයේ  කෙලෙසද?

මෙලෙස විවිධ සොයාගැනීම් සිදුකරමින් බෙයාර්ඩ්ගේ තාක්ෂණය අනුව රූපවාහිනී සම්ප්‍රේෂණ කටයුතු   1937 පමණ වන තෙක් සිදුවිය. 

බෙයාර්ඩ්ගේ තාක්ෂණය අනුව යාන්ත්‍රිකව සිදු කළ රූපවාහිනී දසුන් සම්ප්‍රේෂණය ඉලෙක්ට්‍රොනික තාක්ෂණය යොදාගෙන ඉතා පහසුවෙන් හා කාර්යක්ෂම සිදුකළ හැකි බව ඉක්මණින්ම සොයා ගැණුනි. එමනිසා බෙයාර්ඩ්ගේ රූපවාහිනී සම්ප්‍රේෂණ ක්‍රමවේදය භාවිතයෙන් අත්හැර ඉලෙක්ට්‍රෝණික තාක්ෂණ ක්‍රමවේදය භාවිතා කරන ලදී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඉලෙක්ට්‍රෝණික රූපවාහිනීය බිහිවිය. දින කිහිපයකට පෙර ශ්‍රී ලංකාව ට රූපවාහිනිය පැමිණ වසර 46 සම්පූර්ණ විය .

රූප පෙට්ටිය වටා රැස්වන පවුල් අසල් වාසීන්.. අධ්‍යාපනික සංදර්ශන සඳහා ගායනා කරන දරුවන්. ගම්වැසියන් සහ නගරවාසීන් එකම නාට්‍යය නරඹමින්, සිනාසෙමින් සහ එකට අඬමින් ආශ්වාදයක් ලබා ගත්හ.

කළු-සුදු සිට HD දක්වා, ජනප්‍රවාදවල සිට අනාගතවාදී අදහස් දක්වා, ජාතික සිදුවීම්වල සිට එදිනෙදා ජීවිතය දක්වා ,පුළුල් ජාලයක් ලෙස ලොව ම දෙඇස් මානයෙ තබන,ඉතා ප්‍රයෝජන වත්  සංන්නිවේදන උපකරණකි.



Monday, 9 March 2026

 සමීක්ෂණ යනු


■ සමීක්ෂණ යන්න පිළිබඳ ඔක්ස්ෆර්ඩ් ශිෂ්‍ය ශබ්දකෝෂය සඳහන් කරන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ අදහස් හා හැසිරීම් පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීම යනුවෙනි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන්ගෙන් ප්‍රශ්න ඇසීම මඟින් සිදු කෙරෙයි.(Oxford Learner's Dictionary) 

■ Survey යන වචනයෙහි අර්ථය ලෙස මලලසේකර ශබ්දකෝෂය දක්වන්නේ, ‘සෝදිසි කරනවා, සමීක්ෂණය කරනවා, සමීක්ෂණය’ යන්න යි.

■ සමීක්‍ෂණය තෝරා ගත් නිශ්චිත භූමි කලාපයක වාසය කරන මිනිසුන්ගෙන් තොරතුරු රැස් කර ගැනීම සඳහා යොදා ගනු ලබන පර්යේෂණ විධි ක්‍රමයකි.

■සමීක්ෂණ යන්න පිළිබඳ ඉදිරිපත් වී ඇති නිර්වචන ඇසුරෙන් තව දුරටත් එහි කාර්ය විග්‍රහ වේ.

“ප්‍රජාවක ක්‍රියාකාරකම් හා ඒවා නිර්මාණය වී ඇති ආකාරය පිළිබඳ ව සමාජ විද්‍යාත්මක ආකල්ප ඔස්සේ විමසා බැලීමේ දී යොදා ගන්නා ප්‍රමාණාත්මක දත්ත එකතු කිරීමේ ක්‍රියාවලියි."  (Mark Abraham)

“සමාජ තත්ත්වයක් හෝ සමාජ ප්‍රශ්නයක් ක්‍රමවත් ව හා විධිමත්ව විග්‍රහ කිරීමේ ක්‍රමය යි.” (Herman N. Morse)

■ ගැටලුවක් හෝ සංසිද්ධියක් පිළිබඳ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක් ඔස්සේ සොයා බැලීම සඳහා සිදු කරන පර්යේෂණ ක්‍රියාවලියක දී ඊට අදාළ දතත් දායකයන්ගෙන් ඍජු ව ම තොරතුරු ඒකරාශී කර ගැනීම සදහා  භාවිත කරන උපාය මාර්ගයක් ලෙස ද සමීක්‍ෂණ හඳුනා ගත හැකි ය.

■ සමීක්‍ෂණයක් මඟින් පුද්ගලයා ගේ පෞද්ගලකි තොරතුරු, අදහස් මතවාද, යෝජනා, ක්‍රියාකාරකම්, හැසිරීම්, ආකල්ප යනාදි ය පිළිබඳ තොරතුරු (දත්ත) ලබා ගත හැකි ය.

■ සමීක්ෂණ ක්‍රියාවලියක දී සිදු වන්නේ ප්‍රාථමික දත්ත ඒකරාශී කිරීමයි

■ සමකාලීන ගැටලුවක් පිළිබඳ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක් ඔස්සේ දත්ත ඒකරාශී කිරීම  සමීක්ෂණයකින් සිදු වේ.

සමීක්ෂණයක විධික්‍රම

සමීක්ෂණයකදී දත්ත රැස් කිරීම සදහා විධික්‍රම ගණනාවක් භාවිත කෙරේ.උදාහරණ කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.

1.ප්‍රශ්නාවලි

2.සම්මුඛ සාකච්ජා

3.නිරීක්ෂණ

4.සිද්ධි අධ්‍යනය

සමීක්ෂණ වර්ග

සමීක්ෂණ ක්‍රම පැහැදිලි කරන මූලික සමීක්ෂණ වර්ග 2කි.

1.විස්තරාත්මක සමීක්ෂණ

2.විග්‍රහාත්මක සමීක්ෂණ

සමීක්ෂණ ක්‍රියාවලිය

සමීක්ෂණයක් සිදු කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාවලියක් නැතහොත් පියවර රැසක් පවතී.සමීක්ෂණ ක්‍රියාවලියේ ස්භාවය අනුව එහි පියවර වෙනස් වේ.මූලික වශයෙන් සමීක්ෂණයක් සදහා ඇතුළත් වන පියවර කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

1.ගැටලුව හදුනා ගැනීම

2.අරමුණු හදුනා ගැනීම

3.මාතෘකාව තීරණය කිරීම

4.දත්ත රැස් කිරීම

5.දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීම

6.නිගමන

7.වාර්තාව ලිවීම


Monday, 2 March 2026

ප්‍රාදේශීය ගුවන්විදුලිය යනු 


ප්‍රාදේශීය ගුවන්විදුලිය යනු නිශ්චිත භූගෝලීය ප්‍රදේශයක් ආවරණය වන පරිදි එම ප්‍රදේශයේ ජනතාවගේ සංස්කෘතික,සමාජීය සහ සංවර්ධන අවශ්‍යතා ඉලක්ක කරගනිමින් ප්‍රවෘත්ති වැඩසටහන් සහ තොරතුරු විකාශය කරන දේශීය මාධ්‍ය සේවාවකි.ප්‍රාදේශීය ගුවන්විදුලි සේවා ප්‍රධාන වශයෙන් ජාතික ගුවන්විදුලියේ අනුබද්ධ සේවා ලෙස කටයුතු කරයි.  ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ප්‍රාදේශීය සේවය 1979 අප්‍රේල් 12 දින ඇරඹි 'රජරට සේවය' වේ.එහි ප්‍රධාන අරමුණු ලෙස දේශීය කලාකරුවන් දිරිගැන්වීම,ප්‍රාදේශීය ප්‍රවෘත්ති වාර්තාකරණය,කෘෂිකාර්මික හා සංවර්ධන තොරතුරු ලබාදීම සහ ප්‍රජා සහභාගීත්වය වර්ධනය කිරීම යනාදිය දැක්විය හැකිය.

එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාව යටතේ රජරට සේවය,මහවැලි සේවය,රුහුණු සේවය,කඳුරට සේවය ආදිය ප්‍රධාන ප්‍රාදේශීය සේවාවන්  ක්‍රියාත්මක වේ.ජාතික මාධ්‍ය මගින් නොවැසෙන ප්‍රාදේශීය ගැටළුසිරිත් විරිත් සහ හඬ මතුකර පෙන්වීමට මෙය බෙහෙවින් උපකාරී වේ. 

ප්‍රාදේශීය ගුවන් විදුලියේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ:

*භූගෝලීය සීමාව: එක්තරා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයකට හෝ දිස්ත්‍රික්කයකට පමණක් ආවරණය සීමා වේ (උදා: රජරට සේවයරුහුණු සේවය).

*ප්‍රාදේශීය අනන්‍යතාවය: ප්‍රදේශයේ සංස්කෘතිය ගැමි වහර සාහිත්‍යය සහ සිරිත් විරිත් ප්‍රවර්ධනය කරයි.

*ජනතා සහභාගීත්වය: ප්‍රාදේශීය ජනතාවගේ ගැටළු සහ හඬට ඉඩ ලබා දෙන අතරඔවුන් නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට සෘජුව දායක කරගනී.

*ආර්ථික හා සමාජීය සංවර්ධනය: කෘෂිකර්මාන්තයසෞඛ්‍යය සහ අධ්‍යාපනය වැනි දේශීය අවශ්‍යතා මුල් කරගත් වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කරයි.

*ක්ෂණික ප්‍රවෘත්ති: ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ පුවත් සහ තොරතුරු ක්ෂණිකව වාර්තා කරයි.

*සන්නිවේදකයා සහ ප්‍රජාව අතර සමීපතාවය: නිවේදකයා සහ ශ්‍රාවකයා අතර පවතින්නේ ඉතා සමීප මිත්‍රශීලී සබඳතාවයකි. 

ප්‍රාදේශීය ගුවන්විදුලිය මගින් ජාතික මාධ්‍ය හරහා ආවරණය නොවන ප්‍රජාවන්ගේ හඬ අවදි කිරීමක් සිදු කරයි. 

ප්‍රාදේශීය ගුවන්විදුලියේ ප්‍රධාන අරමුණු

*ප්‍රදේශයේ සංවර්ධනය: කෘෂිකාර්මිකආර්ථික සහ සමාජීය සංවර්ධන ක්‍රියාවලි පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත් කිරීම සහ දිරිගැන්වීම.

*දේශීය අනන්‍යතාවය සුරැකීම: ප්‍රාදේශීය භාෂා ව්‍යවහාරයකලාවසංස්කෘතිය සහ සිරිත් විරිත් ප්‍රවර්ධනය කිරීම.

*තොරතුරු සන්නිවේදනය: ජාතික මට්ටමෙන් සැඟවී යන ප්‍රාදේශීය ප්‍රවෘත්ති සහ තොරතුරු ක්ෂණිකව ප්‍රදේශවාසීන්ට සමීප කිරීම.

*නිර්මාණශීලීත්වය දිරිගැන්වීම: ප්‍රදේශයේ තරුණ පරපුර සතු නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් එළිදැක්වීමට වේදිකාවක් සකසා දීම.

*අධ්‍යාපනය සහ දැනුවත් කිරීම: සෞඛ්‍යකෘෂිකර්මය සහ අධ්‍යාපනික කරුණු පිළිබඳව ප්‍රාදේශීය ජනතාව දැනුවත් කිරීම. 


Sunday, 1 March 2026

 ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය

ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය යනු යම් නිශ්චිත භූගෝලීය ප්‍රදේශයක වෙසෙන,පොදු සමාජ-ආර්ථික උවමනාවන් සහිත ප්‍රජාවක් විසින්ම එම ප්‍රජාවගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම උදෙසා පවත්වාගෙන යනු ලබන ගුවන්විදුලි සේවාවකි.එය ලාභය අරමුණු නොකරන ප්‍රජාවේ හඩ,අත්දැකීම් සහ ගැටලු නිරූපණය කරන මාධ්‍යයකි.1981 දී මහවැලි ප්‍රජා ගුවන්විදුලියෙන් ඇරඹි මෙම සේවාවන් කෘෂිකාර්මික හා සමාජයීය සවිබල ගැන්වීම සඳහා වැදගත් වූ අතර කොත්මලේ,ගිරාදුරුකෝට්ටේ, මහඉලුප්පල්ලම හා ඌව ප්‍රජා ගුවන්විදුලි සේවා මුල්කාලීනව ප්‍රචලිත විය.

"කිසියම් භූගෝලීය සීමාවක් තුළ ජීවත් වන කණ්ඩායමක් ලෙස එකිනෙකා නොබෙදුන පොදු සමාජ ආර්ථික තත්වයන් හා උවමනාවන් ඇති පිරිස් උදෙසා පවත්වාගෙන යන ගුවන්විදුලි සේවය " ප්‍රජා ගුවන්විදුලි සේවය වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජා ගුවන්විදුලි සේවා සහ ලක්ෂණ 

*මහවැලි ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය (1981): මහවැලි සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය පසුබිම් කරගෙන ආරම්භ වූ මෙය ගිරාදුරුකෝට්ටේ සහ මහඉළුප්පල්ලම ආශ්‍රිතව කෘෂිකාර්මික හා සෞඛ්‍ය තොරතුරු ලබාදීමට ස්ථාපිත කරන ලදී.

*කොත්මලේ ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය (1989): යුනෙස්කෝ ආධාර මත ආරම්භ වූ මෙය අන්තර්ජාල පහසුකම් සහිත පරිගණක මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසද පුළුල් විය.

*ඌව ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය (2003): ඌව පළාතේ බහු-සංස්කෘතික ජනතාව ඉලක්ක කරගනිමින් කෘෂිකාර්මික හා සංස්කෘතික වැඩසටහන් දියත් කරයි.

*දඹාන රේඩියෝව: ආදිවාසී ජනතාවගේ සංස්කෘතිය හා ජීවන රටාව වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක වේ. 

ප්‍රජා ගුවන්විදුලියේ කාර්යභාරය:

*සංවර්ධන සන්නිවේදනය: භෝග වගාවපළිබෝධ පාලනය සහ සෞඛ්‍ය උපදෙස් ප්‍රජාව අතරට ගෙන යාම.

*සමාජීය සහභාගීත්වය: ප්‍රාදේශීය ජනතාවට මාධ්‍ය නිෂ්පාදනයට සෘජුවම දායක වීමට අවස්ථාව ලබා දීම.

*අධ්‍යාපනය සහ සංස්කෘතිය: දේශීය කලාසාහිත්‍ය සහ සාමය/සමගිය වර්ධනය කිරීම. 

ප්‍රජා ගුවන්විදුලියේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ හා අරමුණු:

*ප්‍රජා සහභාගීත්වය: ප්‍රජාව විසින්ම වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කිරීම සහ කළමනාකරණය කිරීම.

*අධ්‍යාපනය හා සංවර්ධනය: කෘෂිකාර්මික නව දැනුමසෞඛ්‍ය උපදෙස් සහ ග්‍රාමීය ගැටලු විසඳීමට උදවු වීම.

*ලාභ නොලබන ස්වභාවය: වෙළඳ දැන්වීම් වෙනුවට ප්‍රජා සබඳතා හා අධ්‍යාපනික වැඩසටහන්වලට මුල්තැන දීම. 

ප්‍රජා ගුවන්විදුලියේ වත්මන් තත්වය

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය (මහවැලි,කොත්මලේ,ඌව) ප්‍රජාවගේ සංවර්ධනය හා අධ්‍යාපනය ඉලක්ක කර ගත් සේවාවක් ලෙස ආරම්භ වුවද,වත්මන් තත්වය මූල්‍ය අර්බුද දේශපාලන බලපැම් සහ තාක්ෂණික දියුණුව හමුවේ අභියෝගාත්මක වී ඇත.එනම් යුනෙස්කෝ වැනි ජාත්‍යන්තර ආධාර නැවතීම නිසා මහ ඉලුප්පල්ලම වැනි ගුවන්විදුලි සේවා බිද වැටීමට ලක් වීම.,ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ පාලනය යටතේ පැවතීම නිසා දේශපාලන මැදිහත්වීම් ඇති වීම,කොත්මලේ වැනි ප්‍රජා ගුවන්විදුලි ,අන්තර්ජාල හා පරිගණක මධ්‍යස්ථාන ලෙස පුළුල් වෙමින් නවීකරණය වීමට උත්සාහ කිරීම යනාදිය දැක්විය හැකිය. 


Sunday, 22 February 2026

සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියේ මූලිකාංග


සන්නිවේදනය යනු අදහස්, තොරතුරු හෝ හැඟීම් හුවමාරු කර ගැනීමේ ක්‍රියාවලියකි.මූලික අංග යනු සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියක් සාර්ථක කර ගැනීම සදහා අවශ්‍ය වන අංගයි.ඒ අනුව සන්නිවේදන ක්‍රියාවලිය සාර්ථක කර ගැනීම සදහා අවශ්‍ය කරන අංග පහතින් දැක්වේ.

සන්නිවේදකයා  

සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියේ දී සන්නිවේදකයා ඉතා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරනු ඇත. සන්නිවේදන ක්‍රියාවලය ආරම්භ වන්නේ සන්නිවේදකයාගෙනි. ඒ අනුව මොනයම් පුද්ගලයෙකුට හෝ පිරිසකට සම්ප්‍රේෂණය කළ යුතු අදහසක් හෝ සිතුවිල්ලක් සන්නිවේදකයා මගින් ඇරඹෙනු ඇත. මෙය තනි පුද්ගලයෙක්, සමූහයක්, ආයතනයක් හෝ සංවිධානයක් විය හැකි ය. 

ආකේතකරණය 

ආකේතකරණය යනු සන්නිවේදනය කිරීමට යම් සිතුවිල්ලක් පහළ වූ පසු එය සංඥා හෝ සංකේත බවට පත් කිරීමයි. ඒ අනුව පංචේන්ද්‍රියට ගෝචර වන ආකාරයට ඇතුලත් කිරීම ආකේතකරණයයි. මෙම ක්‍රියාවලිය සන්නිවේදකයා හා බැඳී ඇති ක්‍රියාවලියකි. (ආකේතකරණය යනු සන්නිවේදකයාගේ ක්‍රියාවයි)

පණිවිඩය/සංදේශය 

යම් කිසි සන්දේශ මූලයක් විසින් සිදු කරනු ලබන, සංදේශනය කරනු ලබන භෞතික මූලය පණිවිඩයයි. ඒ අනුව සන්නිවේදකයා හා ග්‍රාහකයා අතර හුවමාරු වන තොරතුර ලෙසද හැදින්විය හැක. මෙම ක්‍රියාව තව දුරටත් පැහැදිළි කරනු ලබන්නේ නම් “වාචික හෝ අවාචිකව මාධ්‍යයක් ඔස්සේ ඉදිරිපත් කරනු ලබන ප්‍රකාශයේ ‘අන්තර්ගත විෂය’ සංදේශය ලෙසට හැදින්විය හැකිය. මේ ආකාරයට දුරකතන ඇමතුමේ අන්තර්ගතය සංදේශයයි. රූපවාහිනියේ විකාශය වන අන්තර්ගතය සංදේශයයි. 

නාලිකාව 

සංදේශය ග්‍රාහකයා වෙතට ගෙනයනු ලබන මාධ්‍යය නාලිකාව ලෙසට හැදින්වේ. මෙය වෙනත් අරුතකින් හැදින්වුව හොත් වාහකය, මාධ්‍යය, නාලිය හෙවත් චැනලයයි. ප්‍රධාන වශයෙන් මෙම නාලිකාවක කාර්යයභාරය නම් සංදේශයක් එක් ස්ථානයක සිට තවත් ස්ථානයකට ගෙන යාමයි. 

ග්‍රාහකයා 

ග්‍රාහකයා යනු අප ඉදිරිපත් කරන සංදේශයේ අවසාන ඉලක්කයයි. ඒ අනුව ඉදිරිපත් කරනු ලබන සංදේශයක් අවසාන වශයෙන් ලබාගන්නේ ග්‍රාහකයායි. බොහෝ විට ග්‍රාහකයා තනි පුද්ගලයෙක් හෝ කණ්ඩායමක් විය හැක. 

විකේතකරණය 

විකේතකරණය යනු සන්නිවේදකයා විසින් අන්තර්ගත කරන ලද තොරතුරක් එයින් මුදවා ගැනීමයි. නැත්නම් තේරුම් ගැනීමයි. එම ක්‍රියාවලිය අයත් වන්නේ ග්‍රාහකයාට යි. (විකේතකරණය යනු ග්‍රාහකයාගේ ක්‍රියාවයි)

ප්‍රතිපෝෂණය

ග්‍රාහක ක්‍ෂේත්‍රය විසින් පෙරලා පණිවිඩය නිකුත් කරන ලද මූලාශ්‍රය වෙත දක්වනු ලබන ප්‍රතිචාරය මෙනමින් හැදින්වේ. එය ඇසිය හැකි දැකිය හැකි ආකාරයේ ප්‍රතිචාරයක්. එම ප්‍රතිපෝෂණය එක් අන්තයකින් අවසන් වන්නේ නැත. ප්‍රතිපෝෂණ ක්‍රියාවලිය සාර්ථක සන්නිවේදයක් සඳහා අවශ්‍ය වෙයි. මෙම ප්‍රතිපෝෂණයේ ස්වභාවය අනුව ධනාත්මක ප්‍රතිපෝෂණය, නිෂේධනාත්මක ප්‍රතිපෝෂණය වශයෙන් බෙදිය හැකිය.

ඝෝෂාව 

මෙය සන්නිවේදන මූලිකාංග වල එන තවත් එක් ක්‍රියාවලියකි. සන්නිවේදන බාධා වශයෙන් ද මෙය හැදින්වේ. සන්නිවේදනයේදී සංදේශයක් නියමාකාරයෙන් සම්ප්‍රේෂණය සිදු නොවීමේ ක්‍රියාවලිය ඝෝෂණය වශයෙන් හැදින්fවි. යම් කිසි සංදේශයක විශ්වාසවන්ත භාවය නියමාකාරයෙන් රැකෙන්නේ මෙම ඝෝෂණය අවම වූ විට පමණි. මෙම ඝෝෂණය හෙවත් බාධා කිහිප ආකාරයකට බෙදෙයි.

අර්ථ බාධා

මාධ්‍යය (නාලිකා) බාධා

අත්දැකීම් පසුතලය

එක් එක් පුද්ගලයා සතුවන්නා වූ අත්දැකීම් එකිනෙකට වෙනස් ය. එය සන්නිවේදන මූලය නිකුත් කරනු ලබන සංදේශය වටහා ගැනීමට උපකාරී වේ. අත්දැකීම් පසුතල දෙකක් වූ කල්හී සංදේශය වටහා ගැනීම පහසු නොවේ. පරිසරයන් දෙකක සිටින පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකුගේ අත්දැකීම් වෙනස් ය. එම නිසා ඔවුනොවුන්ට සන්නිවේදනය සඳහා බාධා සිදුවිය හැකිය.

සන්දර්භය

සංදේශන ක්‍රියාවලිය සදහා සන්දර්භය ඉවහල් වෙයි. සන්නිවේදන ක්‍රියාවක් සඳහා පරිසරයෙන් සිදුවන දායකත්වය මෙයට නිදසුන් ය. ඇඳුම, භාවිත කරන උපකරණ, පැළඳුම් හා වර්ණ නිල ලාංඡන ආදිය මගින් සන්ධර්භය විදහා දැක්වෙයි. රෝහලක සේවය කරන පුද්ගලයන් අපට වෙන වෙනම හදුනාගත හැක්කේ මෙම සන්ධර්භය නිසාය. සන්ධර්භය ඍජුව ම සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ වෙයි. 

බලපෑම 

සන්නිවේදන මූලිකාංගවල බලපෑම වශයෙන් හැදින්වෙන්නේ සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියක පණිවිඩය ග්‍රාහකයා වෙත ලැබීමෙන් පසුව ඇතිකරනු ලබන ප්‍රතිඵලයයි. මෙය සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියක අවසන් ප්‍රතිඵලයයි. ඒ අනුව සංදේශ මූලයෙන් ආරම්භ වන සංදේශයක අවසාන ඉලක්කය වන්නේද ග්‍රාහකයා වෙත කරනු ලබන මෙම බලපෑමයි. එය මූල්‍යම, ආකල්පමය, භාවමය, චර්යාමය ආදී වශයෙන් විය හැකිය. නිදසුනක් ලෙස රූපවාහිනී මාධ්‍යයෙන් විකාශය වන දැන්වීමක බලපෑම ග්‍රාහක චර්යාව වෙනස් කිරීම ය. එය සිදු වීම හෝ නොවීම විය හැකිය. කිසියම් බලපෑමක් සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියක් හරහා අපේක්‍ෂා කරයි.

Sunday, 15 February 2026

 මාධ්‍ය ආචාරධර්ම 


සමාජයේ ගැටුම් ඇති කිරීම සහ ගැටුම් නිවාරණය සඳහා ද ජනමාධ්‍ය හේතු වේ. වෘත්තීය භාවයකින් තොරව සිදු වන මාධ්‍ය නිෂ්පාදන පුද්ගලයාට, සමාජ සංවිධාන වලට සහ සමස්ත සමාජයට ප්‍රබල ගැටලූ නිර්මාණය කරයි. ඒ තුළින් සමාජ සංහිඳියාව වෙනුවට සමාජ වෛරය, පුද්ගල සහ සමාජ සංවිධානයන්හි ගරුත්වය සමාජ ආර්ථික බිඳ දැමීම් ද සිදු කරයි. යම් රටක හෝ සමාජයක සමාජ වගකීම් රහිත මාධ්‍ය පවතින විට ජනතාව රැක ගැනීමේ අරමුණින් රාජ්‍ය වගකීම් ද ඉදිරියට පැමිණෙන බැව් පෙනේ. ආචාර ධර්ම සහ නීතිය යනු ප්‍රධාන සමාජ සංකල්ප දෙකක් වුව ද, ඒ දෙක අතර ප්‍රබල වෙනසක් ද දක්නට ලැබේ. නෛතික තත්ත්වයන් බිඳ දැමීමට ජනමාධ්‍යට හැකියාවක් නොමැත.

ලොව සෑම රටකටම මාධ්‍යයන්ට විශේෂිතව පොදුවේ පිළිගත් ආචාරධර්ම මාලාවක් පවතී. විශේෂයෙන් ලොව ජනමාධ්‍යවේදය, පුවත් වාර්තාකරණය යන අංශයන් තුළ සුවිශේෂී තේමාවන්ට විශේෂිතව ආචාරධර්ම මාලාවන්, ප‍්‍රඥප්තින් සකස්කරගෙන තිබේ. උදාහරණ වශයෙන් සියදවි නසාගැනීම වාර්තාකරණය සම්බන්ධ ආචාරධර්ම මාලාවන් පවතී. යුධ පුවත් වාර්ථාකරණය සම්බන්ධ ආචාරධර්ම, දැන්වීම්කරණය පිළිබඳ ආචාරධර්ම, මහජන සම්බන්ධතා ආචාරධර්ම යනාදී වශයෙන් විශ්වීය ලෙස පිළිගත් වෘත්තීය ආචාරධර්ම මාලාවන් ක‍්‍රියාත්මක වන්නේ මාධ්‍යයේ වෘත්තීමය අගය ආරක්ෂා කිරීමත් විශේෂයෙන්ම මාධ්‍යයෙන් සාමාන්‍ය ජනතාවට කෙරෙන බලපෑම විෂයෙහි වඩාත් හිතකර යහපත් පැවැත්මක් ඇතිකර ගැනීම අරඹයා ය.

මෙයට අමතරව ඒ ඒ රටවල එක් එක් ජනමාධ්‍ය ආයතනයන් විසින් සිය පෞද්ගලික වෘත්තිමය ගරුත්වය සහ ග‍්‍රාහක ක්ෂේත‍්‍රයට බලපාන පරිදි ආචාරධර්ම මාලාවක් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. උදාහරණ වශයෙන් ලාංකීය ගුවන්විදුලි සංස්ථාව ආරම්භයේදීම නිවේදනය කෙරෙහි බලපවත්වන පරිදි ආචාරධර්ම මාලාවක් සකස් කර තිබේ. එමෙන්ම මේ වන විට රටේ පවතින එක් එක් මාධ්‍ය ආයතන තුළ සිය වෘත්තීමය පැවැත්ම හා ග‍්‍රාහක ක්ෂේත‍්‍රය කෙරෙහි බලපාන පරිදි ආචාරධර්ම මාලාවක් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. 

මාධ්‍ය ආචාර ධර්ම පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේ දී එය හැදෑරීමට අවශ්‍ය මූලධර්ම හතරක් පිළිබඳව සාකච්ඡුාවට භාජනය කළ හැකි ය.

x සත්‍යවාදී බව

x නිදහස

x හානිය අවම කිරීම

x වගකිව යුතු බව

යනා දී වශයෙනි. මාධ්‍ය යනු ජනතාව වෙත තොරතුරු, අදහස් හා දැනුම සම්පේ‍්‍රෂණය හෙවත් සන්නිවේදනය කරන මාර්ගය යි.අතීතයේ සිට වර්තමානය දෙස බලන කල විවිධ මාධ්‍ය දැකගත හැකි ය. එවැනි මාධ්‍ය ලෙස.

x මුද්‍රිත මාධ්‍ය

x විද්‍යුත් මාධ්‍ය

x ශ‍්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය මාධ්‍ය

x නව මාධ්‍ය

යන් පෙන්වා දිය හැකි ය. ඉහත සඳහන් වන සියලූ ම මාධ්‍ය මගින් ග‍්‍රහකස්ථානය කරා විවිධ අයුරින් තොරතුරු සම්පේ‍්‍රෂණය කරන ආකාරයක් දැකගත හැකි ය. ඒ අනුව ජනමාධ්‍ය ආයතන මගින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන නොයෙකුත් සංදේශයන් නොයකුත් රුචි අරුචිකම් සහිත ග‍්‍රාහක පිරිසක් තම අවශ්‍යතා සපුරා ගනු වස් පරිහරණය කරන බැවින් මාධ්‍යයන්ගේ අරමුණ ද විවිධාකාර වේ. එම නිසා ජනමාධ්‍යවේදීන් ජනතාව වෙත ගෙන යන ප‍්‍රවෘත්ති වාර්තා හා විශේෂාංග වල අංක භාවය හා සත්‍යවාදී භාවය ඉතා වැදගත් වේ. මේ නිසා වෘත්තීය ජනමධ්‍යකලවේදීන් ඉතාමත් වැදගත් සාධක දෙකක් ඔස්සේ තම කර්තව්‍යය සිදු කළ යුතු ය.

x පණිවුඩයේ විශ්වසනීයත්වය

x මුලශ‍්‍රයේ විශ්වසනීයත්වය

යන සාධක දෙක කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් ය. තව ද ප‍්‍රවෘත්තියක, වර්තාවක හා විශේෂාංගයක විශ්වසනීයත්වය පාඨකයා තුළ ඇති කිරීමට නම් එය නිවැරදි සත්‍ය සිදුවීමක් විය යුතු ය. එ ලෙස ම එම නිර්මාණය හෝ ප‍්‍රවෘත්තිය හෝ වාර්තාව මෙන් ම විශේෂාංගය සමස්ත වශයෙන් සමබර හා පැහැදිලි බවකින් යුක්ත විය යුතු ය. එවිට විශ්වසනීය තොරතුරක්, දැනුමක්, අධ්‍යාපනයක් තමන්ට ලැබෙන්නේ යැයි ග‍්‍රාහකයට තෘප්තිමත් විය හැකි ය. එමෙන් ම මාධ්‍යවේදියා සෑම අවස්ථාවක දී ම සත්‍යය තොරතුරු කෙරෙහි සැලකිය යුතු ය. එ මෙන් ම ජනමාධ්‍යයන්ගෙන් ප‍්‍රතිලාභ ලබන්නන් වන ජනතාව වෙත තම යුතුකම හරි හැටි ඉටු කළ යුතු ය. ජාතික ආරක්ෂාව හෝ වෙනයම් නීතිමය තත්වයක් ආරක්ෂා කළ යුතු ය.තව ද ජනමාධ්‍ය විසින් සෑම විට ම.

x ආරක්ෂකයෙකු වශයෙන්

x මණ්ඩපයක් වශයෙන්

x ගුරුවරයෙකු වශයෙන්

සිටිමින් තමා සතු වගකීම ග‍්‍රාහකයා වෙනුවෙන් විධිමත් ආකාරයෙන් අදිරිපත් කළ යුතු ය.නමුත් නුතනය වනවිට ජනමාධ්‍ය ක‍්‍රියාකාරිත්වය දෙස බැලූ කල ඒ ඉටු වන්නා වූ සමාජ වගකීම් පිළිබඳ ව විවිධ වූ ගැටලූකාරී තත්වයන් මතු ව ඇති ආකාරයක් දැකිය හැකි ය. එවන් සමාජ වගකීම් විරහිත ගැටුම්කාරී තත්වයන් පිළිබඳ කතා කිරීමේ දී පෙනී යන්නේ මුල් අවධියේ දී මුර බල්ලන් ලෙස යා කළ මාධ්‍ය අද වන විට ඔඩොක්කු බල්ලන් ලෙස පහතට වැටි ඇති ආකාරය යි.

මුද්‍රිත මාධ්‍ය ශ‍්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය මාධ්‍යයන් වගේ ම නව මාධ්‍යයන් යටතේ එන වෙබ් අඩවි වලටත් ආචාරධර්ම පද්ධතියක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. පුවත්පත්වලට ද ආචාරධර්ම පද්ධතියක් තිබෙන අතර 2008 වසරේ ජනමාධ්‍ය විද්‍යාලය හා පුවත්පත් පැමිණිලි කොමිසම එක් වී එම ආචාරධර්ම නැවත සකස් කොට වෙබ් අඩවි පිළිබඳව ද ආචාරධර්ම ඇතුලත් කර ඇත. වර්තමානයේ දී ඇතැම් බ්ලොග් අඩවි පවත්වාගෙන යන පිරිස් ද මාධ්‍යකරුවන් බවට පත් වී ඇත. ජනමාධ්‍යකරණයේ නියැලීම වෘත්තීය මාධ්‍යකරුවන්ට සීමාවූවක් පමණක් නො ව එය   ඕනෑම පුරවැසියෙකුට දායක විය හැකි ක්‍‍්‍රමවේදයක් වී ඇත. එය හේතු කොට ගෙන වෘත්තීය මාධ්‍යවේදීන්ට පමණක් නො ව මාධ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයේ නියැලෙන   ඕනෑම පුරවැසියෙකුට ම මෙම ආචාරධර්ම සුරැුකීමේ වගකීමක් ඇති බව පෙන්වා දිය හැකි ය. තව ද 1994 පසු විද්‍යුත් මාධ්‍යකරණයේ පරිවර්තනය වෙනසක් දක්නට ලැබෙන අතර රාජ්‍ය ඒකාධිකාරී මාධ්‍ය භාවිතයට පෞද්ගලික නාලිකා පැමිණීමත් සමග තොරතුරු සන්නිවේදන ක්ෂේත‍්‍රය පුළුල් ස්වභාවයක් මෙන් ම සංකීර්ණ ස්වභාවයක් ද ගෙන ඇති බව දක්නට ලැබේ. අද වන විට විද්‍යුත් හා මුද්‍රිත සහ නව මාධ්‍ය භාවිතයට වඩා සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය සංකීර්ණ වී තිබෙන අතර එය සමාජ ජිවිතයට පමණක් නො ව පුද්ගල ජිවිතයට ද බලපෑම් කරන මට්ටමකට පැතිර ගොස් ඇති ආකාරය ද දක්නට ලැබේ.

වර්තමානයේ දී වෙබ් අඩවි බ්ලොග් අඩවි හෙළිදරව් කරන ඇතැම් තොරතුරුවල නිවැරදි භාවය එහි කතෘත්වය පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවයක් නිර්මාණය කර ඇත. ඇතැම් තොරතුරු, සිද්ධීන්ට අදාළ පුද්ගලයන් පමණක් නො ව ඔහුගේ හෝ අයගේ සමීපතමයන්ට ද බලපෑම් කරන මට්ටමකට පත් ව තිබේ. තව ද අද වන විට පවතින තාක්ෂණික දියුණුවත් සමඟ ජනමාධ්‍යවේදීන් තුළ ස්වයං නියාමනයක් ඇති කිරීමට නම් අනිවාර්යයෙන්ම ආචරධර්ම පද්ධතියක අවශ්‍යතාව පවතී. ජනමාධ්‍යවේදීන්ට ආචාරධර්මීය ගැටළු මතුවන අවස්ථා කිහිපයක් මෙසේ සඳහන් කල හැකිය.

x අන්‍යන්ගේ ලිපි තමන්ගේ ලිපි ලෙස පළ කිරීම.

x තම පෞද්ගලික හැඟීම් මුසු කිරීම.

x දැනගත යුතු තොරතුරු අත් හිටුවීම.

x තොරතුරු ප‍්‍රකෘති කිරීම.

x පෞද්ගලිකත්වය ආක්‍‍්‍රමණය කිරීම.

x පක්ෂග‍්‍රාහි වාර්තාකරණයේ යෙදීම.

මෙවැනි හේතු ආචාරධර්ම සංග‍්‍රහය ගොඩ නැඟීමට හේතු විය. තව ද මානව සාරධර්ම සුරකමින් මෙම කාර්යයෙහි නිරත වීමට විද්වතුන් විසින් ආචරධර්ම ප‍්‍රභේද තුනක් යටතේ දක්වයි.

x පරම ආචරධර්ම -  සමස්තව පිළිිගත් ආචාරධර්ම.

x නීති විරෝධි ආචරධර්ම -  නීතියට පටහැනි ආචාරධර්ම.

x අවස්ථානුකූල ආචරධර්ම -  අවස්ථාවට උචිත පරිදී වෙනස් කිරීම.

තව ද මෙම ජනමාධ්‍ය ආචාරධර්ම භාවිතා කරන පුද්ගලයන් අනුව ද වෙනස් වේ. ඒ අනුව මාධ්‍ය පාරිභෝගිකයා රැුුකීම අරමුණු කරගත් ආචාරධර්ම , මාධ්‍ය සේවකයින් අරමුණු කරගත් ආචාරධර්ම , අයිතිකරුවන් අරමුණු කරගත් ආචාරධර්ම , නීතිමය වගකීම අරමුණු කරගත් ආචාරධර්ම , වශයෙන් එය දැක්විය හැක. ලොව ප‍්‍රකට මාධ්‍ය ආයතන වලට ද ආචාරධර්ම පද්ධතියක් ඇත. 

නූතන මාධ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රය දෙසට අවධානය යොමු කිරීමේදි මුලින් දක්වන ලද ආවාරධර්මීය ස්වභාවයන් කඩවන බවක් දක්නට ලැබේ.  එලෙස මෙම ජනමාධ්‍යය ආවාරධර්ම කඩවීම කෙරෙහි බලපානු ලබන හේතු සාධක ද ප‍්‍රබල වශයෙන් දක්නට ලැබේ. ඒවා ප‍්‍රධාන වශයෙන් කොටස් හතරක් ඔස්සේ  දැක්විය හැක.

x පක්ෂග‍්‍රාහි වාර්තාකරණය.

x පණිවුඩ හැසිරවීම හා සාවද්‍ය ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම.

x තොරතුරු විකෘතිකරණය

x භාවාතිශය වීම.

මෙහිදී පක්ෂග‍්‍රාහි වාර්තාකරණය යනු වාර්තාකරන සිදුවීම අර්ධ වශයෙන් සත්‍යයක් වීම, මායවක් වීම, අඩමුසාවක් වීම හෝ  හිතාමතාම ගොතන ලද බොරුවක් වීම දැක්විය හැක.  මෙහිදී සාකච්ඡුාවට බදුන් වන්නේ ප‍්‍රස්තුත ප‍්‍රශ්නයේ එක් පැතිකඩක් පමණී. තව ද ජනමාධ්‍යය ආයතන බොහෝමයක් ස්වාධීන නොමැත. එය නිතර හිමිකරුගේ හෝ හිතවත්කම් දක්වන දේශපාලන පක්ෂ වල හෝ රජයේ රජයේ ඇඟිලි ගැසීම් වලට ලක් වේ.මේ හේතුවෙන් සමාජ, දේශපාලනික, ආර්ථිකමය ආදී වශයෙන් තමන්ට වාසිදායක වන අයුරින් හැසිරවීම හා සාවද්‍ය ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම නිරතුරුව දක්නට ලැබේ. මෙය අහිතකර වේ. තොරතුරු විකෘතිකරණය ද මෙහිදි සිදුවන ප‍්‍රබල ගැටළුවකි. ජනමාධ්‍යය මඟින් විසුරුවා හරින තොරතුරු සමුදාය තුළට අසත්‍ය තොරතුරු ඇතුළත් කිරීමෙන් සිදු වේ. ජනතාව මෙම විකෘති තොරතුරු පිළිගෙන තම මතය ගොඩ නැඟීමට උත්සහ කරයි. මෙය අහිතකර තත්වයකි. ග‍්‍රාහකයින්ගේ කුතුහලය අවුස්සන හැඟීම්බර ප‍්‍රවෘත්ති ඉදිරිපත් කිරීම ද මෙය අහිතකර වේ. මේවා භාවාතිශය තොරතුරු වේ.මේ ආදි වු කරුණු හේතුවෙන් ජනමාධ්‍යය ආචාරධර්ම කඩවීම දක්නට ලැබේ. මේ හේතුවෙන් ජනමාධ්‍ය හා ප‍්‍රවෘත්ති අමාත්‍යාංශය මඟින් මෙම ආචාරධර්ම කඩවීම වැළැක්වීමට ජනමාධ්‍ය ආචාරධර්ම සංග‍්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරන ලඳි

ජනමාධ්‍යවේදයෙහි උසස්ම ප‍්‍රමිති පවත්වාගන්නා අතරම ශී‍්‍ර ලංකාවේ විද්‍යුත් හා මුද්‍රිත මාධ්‍ය සහ වෙබ් අඩවිවල අන්තර්ගතය නිදහස්, වගකීම් සහගත හා පාඨක/පේ‍්‍රක්ෂක වුවමනා සහ අපේක්ෂාවන්ටසංවේදී බව සහතික කිරීම අරමුණු කරගත් මෙම ජනමාධ්‍ය ආචාරධර්ම සංග‍්‍රහය, වෙබ් අඩවි ඇතුළු සියලූම විද්‍යුත් සහ මුද්‍රිත මාධ්‍ය ආයතන සහ මාධ්‍යවේදීන් විසින් පිළිපැදිය යුතුය.

මෙම ප‍්‍රමිතීන් මගින් විද්‍යුත්, මුද්‍රිත මාධ්‍ය සහ වෙබ් අඩවි විසින් මාධ්‍ය නිදහසේ මූලික නියමයන්ට එරෙහි විකෘති වාණිජත්වයෙන් හෝ අයුතු පීඩනයෙන් හෝ පටු අභිමතාර්ථයන්ගෙන් මිදුණු නිවැරදි බව හා සවෘත්තීය ඒකාබද්ධතාවය උදෙසා උත්සාහ දැරීමත්, මහජන සුභසිද්ධිය වෙනුවෙන් ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදයෙහි උසස් සම්ප‍්‍රදායන් පවත්වාගෙනයාමත් අපේක්ෂා කෙරේග විද්‍යුත් හා මුද්‍රිත මාධ්‍ය, වෙබ්  අඩවි ප‍්‍රකාශන මෙන්ම එහි මාධ්‍යවේදීන් හටද තමන්ගේම ප‍්‍රබල මත දැරීමට හා ප‍්‍රකාශ කිරීමට නිදහස ඇත. එසේම ඔවුන් අන් අයගේ අදහස්වලට නිසි අවධානය යොමු කිරීමේසමාජ වගකීම පිළිබිඹු කිරීමට ද වගබලා ගත යුතුය.

මෙම ආචාරධර්ම සංග‍්‍රහය පුද්ගලිකභාවයේ අයිතිය මෙන්ම තොරතුරු දැනගැනීම සඳහා මහ ජනතාව සතු අයිතිය සුරැුුකීමට ස්ථාපනය කරන ලද්දකි. මෙය අකුරටම පිළිපැදීම සහ එහි ජීව ගුණයට ගරු කිරීම කළයුතු අතර, පුද්ගලිකත්වයේ අයිතීන් හෑල්ලූවට ලක්වන ආකාරයේ පටු අර්ථකථනයන් දීමක් හෝ මහජන සුභසිද්ධිය සඳහා වන ප‍්‍රකාශන වැලැක්වීමේ පටු අර්ථකථනයන් දීමක් කිසිවිටෙකත් සිදු නොකළ යුතුය.

සන්නිවේදන අවශ්‍යතා සඳහා ජනමාධ්‍යය බිහිවීමෙන් පසු තොරතුරු මූලාශ‍්‍ර වල නිරවද්‍යභාවය හා ඉදිරිපත් කිරීමේ ක්‍‍්‍රම උපායන් භාවිතා කරමින් මාධ්‍ය ආචාරධර්ම බිහිවිය. සෑම වෘත්තියකටම ආචාරධර්ම පද්ධතියක් ඇත.එම වෘත්තිය රඳා පවතිනුයේ ආචාරධර්ම මත පදනම් වෙමිනි. ජනමාධ්‍යයේ බලපෑම ප‍්‍රමාණාත්මකව වැඩි නිසා මෙම ක්ෂේත‍්‍රයට අඳාලව ආචාරධර්ම අත්‍යවශ්‍ය වේ. එයට හේතුව   ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට ජනමාධ්‍යවේදියෙකු විය හැකි නිසාවෙනි.

ජනමාධ්‍ය භාවිතාවන් සඳහා ආචාරධර්ම අවශ්‍ය වන්නේ ජනමාධ්‍යය සතු සමාජ වගකීම නිසි පරිදී ඉටුවනු සහතික කිරීම පිණිසය. ජනමාධ්‍යයේ සමාජ වගකීම ගොඩ නැගෙන්නේත් ජනමාධ්‍යවේදීන් ක්‍‍්‍රියාවට නංවනු ලබන්නේත් මහජනයා සතු ප‍්‍රකාශනයේ හා භාෂණයේ අයිතියයි. ප‍්‍රකාශනයේ හා භාෂණයේ අයිතිය මිනිසා මිනිසෙකු වීම නිසා නිසඟයෙන්ම හිමිවන මූලීක මානව හිමිකමකි. එමෙන්ම තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය ද මහජනයා සතු වේ. ඒ කෙරෙහි ජනමාධය්‍ය සුවිශේෂි මෙහෙවරක් ඉටු කරනු ලැබේ. ජනමාධය්‍යට මේ හේතුවෙන් ස්වකීය ප‍්‍රජාවට හා සමාජය කෙරෙහි වගකීමක බැඳී සිටී. එම වගකීම ඉටු කිරීම පිණිස මාධ්‍ය විසින්ම ඇති කර ගන්නා මඟ පෙන්වීම ජනමාධ්‍ය ආචාරධර්ම ලෙස හදුනා ගනිමු.

ආචාරධර්ම පද්ධතියක පැවතිය යුතු මූලික ම ගුණාංගය වන්නේ පුද්ගලික භාවයේ අයිතිය යි. එය උල්ලංඝනය කරමින් තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය තහවුරු කිරීමෙන් පලක් නැත. ආචාරධර්ම පිළිබඳ කතිකාව මෙ තරම් පුළුල් වීමට හේතුවක් වී ඇත්තේ පෞද්ගලික භාවහේ අයිතිය සහ තොරතුරු ප‍්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය හේතුවෙනි. විශේෂයෙන් ම අන්තර්ජාලය භාවිතයේ ඇති සමාජ මාධ්‍ය ඉතා බරපතල ලෙස පෞද්ගලික භාවයේ අයිතිය උල්ලංඝනය කරන බවට චෝදනාවක් පවතියි. එ සේ ම තාක්ෂණයේ ඇත්තා වූ ඇති නවීනත්වය තුළ සම්ප‍්‍රධායික නීති අණපනත් හෝ වෙනත් ප‍්‍රථමික ක්‍‍්‍රමවේදයන් මගින් තොරතුරු සන්නිවේදනය වීම ද වැලක්වීමට නො හැකි ය.

මේ අයුරින් කිව හැක්කේ අන්තර්ජාලය තුළ පවතින විවිධ වෙබ් අඩවි තුළ ආචාරධර්ම පිළිපැදීම මෙන් ම කඩවීම පිළිබඳව ද අධ්‍යයනය කිරීම ද ඉතා වැදගත් බවයි. ජනමාධ්‍ය හා ප‍්‍රවෘත්ති අමාත්‍යාංශය විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති ජනමාධ්‍ය ආචාරධර්ම සංග‍්‍රහයෙහි හැඳින්වීමෙහි අනෙකුත් මාධ්‍යයන් ආචාරධර්මයන් පිළිපැදිය යුතු වනවා සේ ම වෙබ් අඩවි පවත්වාගෙන යාමේ දී ද ආචාරධර්මයන්ට එකඟව එය පවත්වාගෙන යා යුතු බව මෙ පරිදි සඳහන් කළ හැකි ය.

”ජනමධ්‍යවේදයෙහි උසස් ම ප‍්‍රමිති පවත්වාගන්නා අතර ම ශ‍්‍රී ලංකාවේ විද්‍යුත් සහ මුද්‍රිත මාධ්‍ය සහ වෙබ් අඩවිවල අන්තර්ගතය නිදහස්, වගකීම් සහගත හා පාඨක  පේ‍්‍රක්ෂක උවමනා සහ අපේක්ෂාවන්ට සංවේදී බව සහතික කිරීම අරමුණු කරගත් මෙම ජනමාධ්‍ය ආචාරධර්ම සංග‍්‍රහය, වෙබ් අඩවි ඇතුළු සියලූම විද්‍යුත් හා මුද්‍රිත මාධ්‍ය ආයතන සහ මාධ්‍යවේදීන් විසන් පිළිපැදිය යුතු ය